Συντάκτης: <span>Systemic Education</span>

Συνοπτικό ημερολόγιο μιας τυχαίας γυναίκας

Από μικρή μου άρεσε να μαζεύω παπαρούνες. Το χωριό μου, μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν παράδεισος για ανεμώνες, για μανουσάκια, για βοτάνια. Ένα συγκεκριμένο χωράφι ήταν πάντα γεμάτο με κόκκινες, μεγάλες ανεμώνες. Αλλά η μητέρα μου δεν μ’ άφηνε να πλησιάζω εκεί.  Ήταν στοιχειωμένο! Από  μια κοπέλα από το χωριό που βιάστηκε από έναν συγγενή της. Όταν ο πατέρας της το έμαθε την πέταξε ζωντανή να την φάνε τα γουρούνια. Και καμιά φορά, λέει το χωριό, ακούγονται οι κραυγές της.

Τέτοιες ιστορίες με ανέθρεψαν. Τέτοιες ιστορίες με γαλούχησαν για το ποια είναι η θέση μου ως γυναίκα. Μεγάλωσα με αίσθημα ντροπής για την σεξουαλική μου ταυτότητα. Πριν κατανοήσω την ανθρώπινη μου υπόσταση, ήξερα ότι από θέση και από φύση φταίω. Όταν γεννήθηκα, η μητέρα μου λιποθύμησε όταν είδε ότι ήμουν κορίτσι. Πίστευε ότι δεν θα με ήθελε ο πατέρας μου. Ίσως για αυτό να μου έδωσαν και το όνομα του. Για να τον καλοπιάσουν. Μεγάλωσα γυναίκα, αλλά πάλευα να είμαι και αντράκι. Κοντά μαλλιά και παντελόνια. Άθληση και αγορίστικα παιχνίδια. Σαν να είχα πάρει μια ασυνείδητη εντολή ότι για να είμαι αποδεκτή, πρέπει να είμαι και άντρας. Στην εφηβεία η φύση φώναζε και απαιτούσε να τιμηθεί. Η ντροπή μεγάλωνε. Η έμμηνος ρύση, η αύξηση στήθους, η τριχοφυΐα, ήρθαν για να ξεσκεπάσουν κάθε μάσκα αγοροκόριτσου. Τα μαλλιά μάκραιναν, τα παντελόνια έγιναν φουστάνια και τα ποδόσφαιρα, παιχνίδια με κούκλες.

Αυτή ήταν η πρώτη μου συνάντηση με τον έφηβο εαυτό μου. Θύμωνα με κάθε νέα σωματική αλλαγή που με έκανε πιο πολύ γυναίκα. Και φοβόμουν. Η πρώτη μου περίοδος κράτησε έναν μήνα. Έναν μήνα με πόνο.  Ήρθε και επικάθισε πάνω στις ενοχές για τη φύση μου, ως τιμωρία. Ο τρόμος από το πονηρό βλέμμα των αντρών εγκαταστάθηκε για πάντα. Το βλέμμα που κάποτε ακολουθούσαν λέξεις χυδαίες, που κάποτε γινόταν και ανοικειοθελές άγγιγμα. Το βλέμμα της αντρικής κυριαρχίας.

Την περίοδο της κατάθλιψης, που κράτησε τουλάχιστον 3-4 χρόνια, διαδέχθηκε μια φάση υπεραντίδρασης και υπερσεξουαλικότητας. Κοντές φούστες, διαφάνειες, κόκκινα βαμμένα χείλια, ανάγκη για πρόκληση και απελευθέρωση. Στα 16 τέτοιες απόπειρες είναι επικίνδυνες και ήμουν πολύ τυχερή που δεν έγιναν μοιραίες. Αυτό που ένιωθα για τον εαυτό μου αγκαλιάστηκε από την grunge μουσική, και τη δόξα της εναλλακτικής ροκ σκηνής της δεκαετίας του ’90. Έβγαζα τη γλώσσα στην παραδοσιακή θέση και εικόνα της γυναίκας και έφτυνα τα στερεότυπα της σεμνής κορασίδας. Αλλά, φευ, η κατάθλιψη και οι ενοχές δεν ησύχαζαν. Όταν ο σύντροφος μου, που στα μάτια μου ήταν ο φύλακας άγγελός μου, με χτύπησε, έπειτα από έναν καυγά, έκανα απόπειρα αυτοκτονίας. Αν ούτε αυτός με αγαπά, δεν αξίζω να ζω. Ευτυχώς επέζησα.

Πήγα πανεπιστήμιο σε μία χώρα, σε μία πόλη με όλες τις φυλές. Στο αμφιθέατρο καθόμουν δίπλα σε κορίτσια με μπούργκες, σε αγόρια με φούστες, σε ανθρώπους με μπίντι στο μέτωπό τους, σε ξεχασμένα πανκιά, σε επίδοξα spice girls. Η διαμονή μου στην Αγγλία με καθησύχασε. Άνοιξε τη ψυχή μου σε νέες ιδέες, σε άλλες κουλτούρες, με έφερε ένα βήμα πιο κοντά στην αποδοχή του εαυτού μου. Μέσα μου, όμως οι φωνές των γυναικών, γενεών αμέτρητων πριν από μένα στις Κρητικές μου ρίζες, γυναικών κακοποιημένων, βασανισμένων και υποτιμημένων φώναζαν ότι η δικιά μου η κουλτούρα είναι η σωστή. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να ήταν; Αν δεν τις τιμούσα πώς θα αναπαυόταν η ψυχή τους;

Οι σπουδές τελείωσαν, επέστρεψα στο νησί περήφανη Κρητικοπούλα, αλλά διαφορετική. Αγγλία, ψυχολογία, επαφή με ψυχικά νοσούντες, με έκαναν πιο συμπονετική, όχι μόνο στους άλλους, αλλά και σε μένα. Και τότε άρχισε το ταξίδι της συστημικής εκπαίδευσης και ψυχοθεραπείας. Μου πήρε χρόνια να συγχωρέσω τον εαυτό μου και τους Άλλους μου. Και ακόμα περισσότερα να διώξω τις ενοχές μου. Η μάχη ήταν μεταξύ δύο πλευρών μου. Της πολιτισμικής μου ταυτότητας και του σκεπτόμενου νου μου. Ισότιμοι αντίπαλοι. Όποτε νικούσε η παλιά πλευρά, είχα κατάθλιψη – για την μοίρα που δεν ήθελα να αποδεχτώ. Όποτε νικούσε η νέα, είχα κρίση πανικού – για τον άγνωστο δρόμο που δε ξέρω να βαδίζω.

Η συστημική θεραπεία έφερε το τέλος του πολέμου. Είπε: δεν είναι καλύτερο το παλιό. Δεν είναι καλύτερο το καινούριο. Δεν είμαι ή το ένα ή το άλλο. Είμαι ΚΑΙ τα δυο. Κουβαλώ στο αίμα και στο σώμα μου τη μάνα, τις θειάδες , τις γιαγιάδες και τις προγονές μου που πάλευαν να επιβιώσουν σε μια αδυσώπητη πατριαρχία. Φέρω όμως μέσα μου και σπόρους ισότητας, ισοτιμίας και σεβασμού. Συνάντησα τις ψυχές αγαπημένων αντρών, συντρόφων και φίλων, που σέβονται, φροντίζουν και υπερασπίζουν τη γυναίκα. Που πασχίζουν να πετάξουν από πάνω τους τους δικούς τους πατριαρχικούς, μισογυνιστικούς ρόλους.

Έχει ξημερώσει μια καλύτερη εποχή για την ανθρωπότητα. Το φεμινιστικό κίνημα, οι ταξικοί αγώνες, η επιστημονική κυριαρχία και η διεύρυνση της παιδείας, έχουν οδηγήσει στην καλύτερη ως τώρα κοινωνική συγκυρία στον πλανήτη μας. Ο κόσμος δεν χειροτερεύει. Όσο η μόρφωση και η πληροφορία είναι προσβάσιμα σε όλους, τόσο η δύναμη των πολλών, το δίκιο του αδικημένου θα κερδίζουν μάχες.

Είναι όμορφο να συνειδητοποιείς ότι ζεις στην εποχή που μπορείς να πάρεις διαζύγιο, μπορείς να παντρευτείς ή να μην παντρευτείς όποιον θες, που γυναίκες και άντρες μορφώνονται και εργάζονται ως ίσοι προς ίσους. Τουλάχιστον έτσι λένε οι νόμοι. Τουλάχιστον σε αυτή τη χώρα. Τουλάχιστον οι υγιείς. Τουλάχιστον όσοι επιβιώνουν. Τουλάχιστον ΟΣΕΣ επιβιώνουν. Χρέος μου, και χρέος κάθε ευνοημένης γυναίκας και κάθε άντρα είναι να τιμήσουμε κάθε καταπιεσμένη, κακοποιημένη, φονευμένη γυναίκα και να εμποδίσουμε να προστεθούν και άλλες στη λίστα. Ας μιλήσουμε ανοιχτά: Ο σεξισμός οδηγεί στη γυναικοκτονία ( τα office δεν αναγνωρίζουν την λέξη εν τω μεταξύ) και όχι το πάθος. Ο σεξισμός οδηγεί στο βιασμό και όχι το προκλητικό ντύσιμο. Ο σεξισμός μας κάνει να ντρεπόμαστε για το φύλο μας. Ο σεξισμός μας καταδυναστεύει απ’ όταν ανοίγουμε τα μάτια μας. Απλά επειδή γεννηθήκαμε με αιδοίο.

Στην ψυχοθεραπεία λέμε ότι η θεραπεία επέρχεται όταν το άφατο, το ανείπωτο μπει σε λέξεις. Κάθε γυναίκα οφείλει να μιλήσει για τον δικό της αγώνα, για τη δική της εμπειρία πατριαρχίας. Και κάθε άντρας για τη δική του μάχη να πετάξει από πάνω του το ρούχο που του φόρεσαν. Να μιλήσουμε, να αφουγκραστούμε ο ένας την άλλη, η μία τον άλλον, όλ@ όλ@. Να πονέσουμε μαζί και να δώσουμε τα χέρια. Χέρια που θα γίνουν γροθιές. Γιατί ο δρόμος είναι μακρύς, γιατί ο πόλεμος μαίνεται. Και γιατί άλλη γυναικοκτονία δεν αντέχεται.

 

Νικολέτα Μπουλταδάκη

Χανιά, 20 Ιούλη 2021

η εποχή του θερισμού

Η εποχή του θερισμού

Το Καλοκαίρι δε σημαίνει μόνο χαλάρωση, ραστώνη κι ανεμελιά. Και οι διακοπές δεν είναι μόνο ξεκούραση, απόδραση και διασκέδαση. Το Θέρος φέρει μαζί του και το βάρος του θερισμού. Στη γη και στη ζωή ό,τι σπείρεις θα θερίσεις. Και το Καλοκαίρι, ακριβώς επειδή παρέχει τη διάθεση της μη κίνησης και της παύσης, κουβαλά την ευθύνη του απολογισμού.

Η ρουτίνα της καθημερινότητας, οι ρομποτικοί, καπιταλιστικοί ρυθμοί, οι εύκολες αποδράσεις μέσω αλκοόλ, ουσιών, εξαρτήσεων και οθονών αλλά και η μη πολυτέλεια θλίψης και πένθους εξυπηρετούν στο θόλωμα του καθρέφτη, στη μη ενδοσκόπηση. Η παύση, όμως, η βραδύτητα και οι ράθυμοι ρυθμοί μας αναγκάζουν να γυαλίσουμε τον καθρέφτη μας και να μας δούμε κατάματα.

Άλλωστε κάθε ευκαιρία για αργία συνοδεύεται από προσδοκίες για στιγμές ευτυχίας. Ξεκούραση, αυτοφροντίδα, σύνδεση με αγαπημένους, ταξίδι, διασκέδαση, πολυτέλεια. Και ομολογημένα ή μη, έρωτα. Πόσες επιθυμίες, πόσα όνειρα στοιβαγμένα σε ένα κομμάτι χρόνου, αναμένουν υλοποίηση! Πόσο στρες εσωτερικευμένο γεμίζει το σώμα, πόση αγωνία κρυμμένη πίσω από ελαφριά ρούχα, σανδάλια, γυαλιά ηλίου και χαμογελαστές σέλφις σε παραλίες.

«Άη Νικόλα, Βόηθα με! Κούνα κι εσύ τα χέρια σου!» λέμε στην Κρήτη. Να ονειρευόμαστε, ναι, να οραματιζόμαστε το ανέφικτο, ναι, αλλά να αγωνιζόμαστε ταυτόχρονα. Θερίζουμε ό,τι σπέρνουμε, σημαίνει ότι την ώρα της συγκομιδής αναλαμβάνουμε την ευθύνη των επιλογών μας. Για ό,τι επιλέξαμε να κάνουμε και για τη φροντίδα και τον κόπο που καταβάλαμε για την καρποφορία του. Μερικά φυτά, τα πετάς στη γη, φυτρώνουν, βλασταίνουν, ανθίζουν και καρποφορούν χωρίς κόπο, χωρίς φροντίδα. Αυτά είναι οι σπόροι επιβίωσης, τα αναγκαία για τη ζωή, η ανάσα μας που βγαίνει χωρίς τη συνειδητή μας προσπάθεια. Οι αυτόνομες μας λειτουργίες. Τα περισσότερα φυτά, τα πιο θρεπτικά, τα πιο νόστιμα, χρειάζονται παρουσία, σκάλισμα και ξεχορτάριασμα, λίπασμα και πότισμα και κλάδεμα. Αυτά είναι οι στόχοι, τα όνειρα, η πρόοδος, το μεγάλωμα, η αγάπη και η αυτοφροντίδα.

Στον κήπο της ζωής μας, οι σπόροι της επιβίωσης φυτεύονται με την πρώτη μας ανάσα. Η οικογένεια μας σπέρνει κι άλλους σπόρους για την ανατροφή μας. Τα πουλιά- οι άνθρωποι που απαντάμε, μας δίνουν τους δικούς τους. Τα ζιζάνια, οι πόνοι και οι αγωνίες της ζωής φυτρώνουν συνεχώς κι ας μη τα σπέρνουν. Ο ενήλικας έρχεται να φροντίσει και να διαμορφώσει τη δική του καλλιέργεια, τον δικό του ζωογόνο κήπο. Φέρει την ευθύνη να επιλέξει τι θα σπείρει και είναι υπεύθυνος να φροντίσει για την καρποφορία και το θερισμό του.

Η ζωή μας είναι σαν τον κήπο μας. Έχουμε να επιλέγουμε κάθε φορά αν θα τον αφήσουμε στο έλεος της φύσης και στον οίκτο της βροχής και των περαστικών σπόρων ή αν θα τον σπείρουμε με τροφή για το σώμα και την ψυχή, με ομορφιά λουλουδιών και με δύναμη και προστασία δέντρων. Τα ζιζάνια θα είναι πάντα εκεί, να μας θυμίζουν ότι σε κάθε ζωή, το άλγος είναι αναπόφευκτο και οι δυσκολίες είναι συνυφασμένες με την ύπαρξη. Αλλά τα επιδέξια χέρια ενός καλού γεωργού δεν σταματάνε να ξεριζώνουν τα παρείσακτα φυτά και να φυτεύουν στη θέση τους μυρωδάτα άνθη.

Αν το Χειμώνα δεν φρόντισες τον κήπο σου, η αναμονή του θέρους είναι ουτοπία. Αν θραφείς με εύγεστες στιγμές θα είναι μάλλον δανεικές από γενναιόδωρους κηπουρούς και περαστικούς φτερωτούς φίλους. Ακόμα κι έτσι, πεινασμένος και κουρασμένος, μην πέσεις σε μετάνοιες και αυτομομφές. Ο κήπος σου είναι εκεί και σε περιμένει. Άρχισε να τον οργώνεις και να τον ξεβοτανίζεις. Κοπίασε και ονειρέψου. Γίνε ο κηπουρός της ζωής σου και δρέψε τους καρπούς που μόνος σου καλλιεργείς από δω και πέρα. Άλλωστε το ακαλλιέργητο χώμα είναι πολλές φορές πιο θρεπτικό για ό,τι του σπείρεις.

Καλό Θέρος!

Χανιά, 7/7/2021

Νικολέτα Μπουλταδάκη

Virginia Satir

Οι 4 λαχτάρες της γιαγιάς Βιρτζίνια

 

Η Virginia Satir , διάσημη ψυχοθεραπεύτρια και συνδημιουργός της οικογενειακής ψυχοθεραπείας, στην μεταφορική απεικόνιση του ανθρώπινου ψυχισμού στο Ανθρώπινο Καλειδοσκόπιο αναφέρει ότι στο βάθος της ταυτότητας μας υπάρχει η αίσθηση του εαυτού -Εγώ Είμαι –  και ακολουθείται από τις Λαχτάρες. Οι Λαχτάρες είναι πανανθρώπινες επομένως κάθε ανθρώπινο ον τις βιώνει και είναι αναπόσπαστο μέρος της ύπαρξης, της συμπεριφοράς και του ψυχικού κόσμου εν γένει. Η κάθε Λαχτάρα έχει συγκεκριμένη λειτουργία και σκοπό σε κάθε άνθρωπο και είναι αδύνατον να εξαλειφθούν από τη ζωή μας. Μπορούμε να τις αποδεχτούμε, να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε διαφορετικά, να κατασκευάζουμε νέους τρόπους έκφρασής τους, αλλά δεν μπορούμε να τις διαγράψουμε από τη ζωή μας.

Η πρώτη λαχτάρα είναι για Μητέρα, η δεύτερη για Πατέρα, η τρίτη είναι η λαχτάρα για εαυτοαγάπη και η τέταρτη για αδελφή ψυχή. Μια μάνα να μας φροντίσει και να μας αγαπήσει άνευ όρων. Έναν πατερά να μας προστατέψει και να στέκεται δίπλα μας σε κάθε δυσκολία. Αποδοχή και αγάπη του εαυτού μας όπως είναι, αυτοεκτίμηση και αυτοσυμπόνια. Και έπειτα έναν σύντροφο να γιορτάσουμε την ύπαρξή μας μαζί του, να διαχυθούμε και να συγχωνευθούμε.

Οι λαχτάρες βρίσκονται στο βαθύτερο μέρος του ψυχισμού. Είναι αυτές που ουσιαστικά κρύβονται πίσω από τα συναισθήματά μας τους στόχους, τις συμπεριφορές μας τα συμπτώματα και τις οδύνες μας. Κατοικούν στο πιο απόκρυφο μας κομμάτι και ενώ τόσο μας καθορίζουν, μπορεί και να περάσουμε όλη μας τη ζωή αγνοώντας τες. Εφόσον τις κάνουμε ορατές, εφόσον τις αποδεχτούμε, το μονοπάτι της ζωής μας φωτίζεται από θάρρος και αυτοεκτίμηση. Αντίθετα, αν τις αρνηθούμε, τις αγνοήσουμε, ή τις απωθήσουμε αδειάζουμε το βίο μας από την ίδια μας την ουσία.

Μελετώντας τις λαχτάρες, νομίζω ότι η Σατίρ δεν τις παρουσίασε τυχαία με αυτή την σειρά. Η λαχτάρα για τη μάνα είναι μάλλον είναι μάλλον η πιο ισχυρή μας ανάγκη. Η μάνα που αγαπά, η μάνα που φροντίζει, η μάνα που θηλάζει, που νοιάζεται, που αγωνιά για εμένα, που με καμαρώνει και που με μεγαλώνει. Η μάνα που είναι εκεί για πάντα, η μάνα που ό,τι κι αν κάνω, ό,τι κι αν μου συμβεί θα με αποδεχτεί και θα με αγαπά. Η μάνα που θυσιάζει τις ανάγκες της, η μάνα που θρηνεί, όταν πονώ και που λάμπει, όταν γελώ. Η Μάνα. Όχι απαραίτητα η αληθινή, η σάρκινη, η γεννήτοράς μου. Η ιδανική Μάνα. Γιατί αλλιώς πώς θα αντέξουμε την αβάσταχτη παραδοξότητα της ύπαρξης; Ποιός διαστρεμμένος και άκαρδος θεός μας φέρνει στον κόσμο, χωρίς να μπορέσουμε να νιώσουμε ότι αξίζουμε την αγάπη;

Μεγάλος ο αγώνας μας και μεγαλύτερος ο πόνος μας κάθε φορά που αυτή η ψευδαίσθηση, αυτό το ιδανικό καταρρέει. Κάθε φορά που η μάνα δε στέκεται σαν ιδανική μάνα. Κάθε φορά που είναι απλώς άνθρωπος – πληγωμένη και η ίδια, αποκαρδιωμένη, θυμωμένη, απόμακρη. Χρόνια παράπονα και χρόνια ψυχοθεραπείας για να αποδεχτούμε το αυτονόητο: η μάνα μας είναι άνθρωπος, όπως κι εμείς. Κι ακόμα κι αν το δεχτούμε, δε παύουμε να το λαχταράμε, γιατί από εκεί αντλούμε κάθε αίσθηση αυταξίας, το ίδιο το νόημα της ύπαρξής μας.

Κι όταν έχουμε αποδεχτεί ότι έχει νόημα αυτή η ζωή, ότι μπορούμε να αγαπηθούμε, μπορούμε να συνδεθούμε, αναζητάμε τον προσωπικό μας δρόμο κι αναζητούμε την ασφάλεια. Κι εκεί έρχεται η λαχτάρα για Πατέρα. Πατέρα προστάτη, πατέρα βράχο, πατέρα καθοδηγητή, πατέρα δίκαιο, ισχυρό, σοφό, παντοδύναμο και αήττητο. Γυρεύουμε την αίσθηση του ότι κι αν μας συμβεί, αυτός ο μικρός θεός θα είναι πάντα εκεί για να μας σώσει, για να μας συντρέξει, για να «καθαρίσει» για εμάς. Πολεμάμε να κερδίσουμε την εκτίμηση του και την περηφάνια του για εμάς. Διψάμε για το «μπράβο» του και λαχταράμε το βλέμμα της αποδοχής του.

Κι ας έχουμε έναν πατέρα ευάλωτο αδύναμο, απόμακρο, κουρασμένο, απογοητευμένο, εξακολουθούμε να φαντασιωνόμαστε ότι κάποιος άλλος, κάπως αλλιώς είναι. Αν η μητέρα δίνει το νόημα στην ύπαρξή μας, ο πατέρας εμπνέει τον σκοπό της. Ό,τι κι αν κάνουμε, όσο κι αν παλεύουμε, το δικό του χαμόγελο αναζητάμε πίσω από κάθε μας επιτυχία. Μέχρι και τότε να συνειδητοποιήσουμε ότι θεοί δεν υπάρχουν. Μόνο άνθρωποι που παλεύουν. Και συνεχίζουμε το δρόμο μας, με την επίγνωση πια ότι η ασφάλεια είναι μια ψευδαίσθηση, μια κατασκευή για να αναπνέουμε χωρίς τρόμο.

Και τότε μόνο, απαλλαγμένοι από τις φτερούγες της Μαμάς και του Μπαμπά μπορούμε και πρέπει να στραφούμε στις δικές μας, εσωτερικές, γονεϊκές πλευρές. Να ανακαλύψουμε και να αναδείξουμε τα δικά μας εσωτερικά βλέμματα αυταξίας και αυτοεκτίμησης. Να μας αγαπήσουμε και να μας φροντίσουμε. Να μας καθοδηγήσουμε και να μας προστατέψουμε. Να μας αποδεχτούμε και να μάθουμε να μας φροντίζουμε. Να μας αγκαλιάζουμε και να μας νταντεύουμε. Γιατί ιδανικοί γονείς δεν υπάρχουν. Και να υπήρχαν δεν μπορούν να είναι πάντα εκεί.

Κι αν το καταφέρουμε αυτό, συμβαίνει κάτι μαγικό. Αυτοαποδοχή σημαίνει αποδοχή της ανθρωπιάς μας. Αποδοχή της ευαλωτότητας μου, αποδοχή του γεγονότος ότι δεν είμαι θεός, δεν είμαι τέλειος, δεν είμαι ικανός για τα πάντα, δεν μπορώ πάντα να τα διαχειρίζομαι όλα, και δεν είμαι φτιαγμένος για να είμαι ατρόμητος, κι άρα ούτε και μόνος. Και εκείνη τη μαγική στιγμή αγαπάω ξανά τους γονείς μου. Τους αγαπάω αλλιώς. Με το βλέμμα του ενήλικα, κι όχι του παραπονιάρικου παιδιού. Πρέπει να συμπονέσω και να συγχωρήσω τον εαυτό μου που δεν είναι ιδανικός για να πλησιάσω τη ψυχή των γονιών μου. Πώς άλλωστε μπορεί να γίνει αλλιώς;

Και τότε, ίσως μόνο τότε, μου γεννιέται η λαχτάρα για την αδελφή ψυχή. Όχι για έναν σύντροφο, όχι για έναν συνοδοιπόρο, όχι για έναν άνθρωπο στο πλάι μου. Αλλά για τον άνθρωπο αυτό που θα με νοιώσει, που θα με αγαπήσει, που δε θα φοβηθεί να αφεθεί σε έμενα και που θα αντέξει και θα θελήσει το δικό άφημα σε αυτόν.  Λαχτάρα κι αυτή. Ψευδαίσθηση και αυτή. Αλλά κι αυτή εξίσου ιερή. Ποια άλλη ψευδαίσθηση νικά τον υπαρξιακό τρόμο της μοναξιάς; Με όσο κόσμο κι αν βρισκόμαστε, ξέρουμε πάντα ότι είμαστε μόνοι. Και μόνοι θα πεθάνουμε. Η ιερή τρέλα του έρωτα, η αναβίωση του Πλατωνικού μύθου του ερμαφρόδιτου όντος, της αδελφής ψυχής, είναι το μόνο αντίδοτο στην απελπισία της μοναξιάς.

Κι ακόμα κι αν ξέρουμε λογικά και κυνικά ότι είναι ένα παραμύθι, ίσως η γνώση αυτή και μόνο, ότι δηλαδή είναι παραμύθι, να φτάνει. Όχι για να μην αναζητήσουμε την αδελφή μας ψυχή. Αλλά για να μην απογοητευτούμε όταν ανακαλύψουμε ότι και αυτή η θεότητα, τελικά έκρυβε από κάτω έναν άνθρωπο. Με σάρκα, με οστά, με λαχτάρες και ευκαιρία στο όνειρο, όπως ακριβώς κι εμείς.

 

Νικολέτα Μπουλταδάκη

Χανιά, 15 Ιουνίου 2021

 

 

 

 

 

καλα παιδια

Τα καλά παιδιά πάνε στον Παράδεισο

Τα καλά παιδιά πάνε στον παράδεισο.

Πολύ συχνά μιλάμε στη ψυχοθεραπεία για τους ρόλους που παίρνουμε στα διάφορα σχεσιακά πλαίσια που κινούμαστε. Μιλάμε για Σωτήρες, Ήρωες, Αποδιοπομπαίους τράγους, Κλόουν, Χαμένα παιδιά. Μιλάμε για θύτες και θύματα κι έπειτα μιλάμε για την κυκλικότητα και τη συμπληρωματικότητα των ρόλων. Δεν υφίσταται θύτης χωρίς θύμα, δεν υπάρχει σωτήρας αν δεν υπάρχει κάποιος που θέλει να σωθεί. Φτάνουμε, μάλιστα, στο τολμηρό συμπέρασμα ότι η ανάγκη μου να παίξω έναν συγκεκριμένο ρόλο, κατασκευάζει τον συμπληρωματικό του. Θέλω, για παράδειγμα, να παίξω το θύμα, επομένως όπου στέκομαι θα γεννώ θύτες.

Πολύ σπουδαίο πράγμα οι ρόλοι. Μας φοριούνται όταν είμαστε πολλοί μικροί, όχι ως στολές αποκριάτικες, αλλά μάλλον ως πέπλα ιερά επιβίωσης. Παίρνουμε τους ρόλους μας για να επιβιώσουμε σε ένα δυσλειτουργικό σύστημα. Κι αυτό είναι αναγκαίο καλό. Το πρόβλημα εμφανίζεται, όταν εξομοιωνόμαστε τόσο με το ρόλο που κάποτε μας χρησίμευε, και δε ξέρουμε πια πώς να τον αποχωριστούμε. Τότε, αυτό που κάποτε ήταν εργαλείο, μετατρέπεται σε αυτοκαταστροφικό όπλο.

Η εμπειρία μου δείχνει ότι ο πιο δύσκολα αφαιρούμενος ρόλος είναι αυτός του καλού παιδιού. Θα έλεγα ότι ο ρόλος αυτός μοιάζει με μια μεγάλη ομπρέλα που εμπεριέχει πολλούς άλλους μικρούς ρόλους, όπως του σωτήρα ή του θύματος. Μια ομπρέλα που ανοίγει, χωρίς να βρέχει, χωρίς να έχει ήλιο. Μια ομπρέλα σε μια ξάστερη νύχτα. Άχρηστη.

Όλοι ξέρουν τι είναι το καλό παιδί. Αυτό που δε στενοχωρεί τους άλλους. Αυτό που είναι πάντα πρόθυμο, πάντα εξυπηρετικό, λέει πάντα ναι και φροντίζει να ικανοποιεί τις ανάγκες των άλλων γύρω του. Αγωνιά να κρατήσει το καλό του όνομα και υποφέρει αν κατά τύχη ή κατά ανείπωτη αδικία κάποιος του το αμαυρώσει. Έχει αναγάγει την αυτοταπείνωση σε τέχνη και πολλές φορές δεν αναγνωρίζει καν τις ανάγκες του. Μεταφράζει την ταπεινότητα και την αλληλεγγύη σε αυτομαστίγωμα και αυτοθυσία. Μπορεί να σου πει ότι ακολουθεί το λόγο του Θεού, ξεχνώντας ότι ο Χριστός είπε «Αγαπάτε αλλήλους ως εαυτόν» κι όχι περισσότερο από τον εαυτό. Καμιά φορά, έχω την εντύπωση ότι κοιτάζεται στον καθρέφτη, γυρεύοντας να βρει το φωτοστέφανό του.

Αχ, αυτά τα καλά παιδιά! Όλοι τα αγαπάνε. Είναι οι καλύτεροι φίλοι. Οι καλύτεροι συγγενείς. Οι καλύτεροι συνάδελφοι. Και, μεταξύ μας, οι καλύτεροι πελάτες των ψυχολόγων. Μπαίνουν για ψυχοθεραπεία μαραζωμένοι, εξαντλημένοι, αποκαρδιωμένοι. Ζητάνε στήριξη και υποστήριξη. Για το μαρτύριο που ζουν, για την αχαριστία και την αναισθησία των γύρω τους, για την δύναμη τους που τους εγκαταλείπει, για τα ασήκωτα βάρη που έχουν επωμιστεί. Παραδόξως, οι πιο τυχεροί είναι αυτοί που έχουν παραπεμφθεί από έναν γιατρό για ψυχοθεραπεία. Αυτοί που την αυτοθυσία δεν την έχουν ως μια θεωρητική, ουτοπική αξία, αλλά την έχουν κάνει πράξη. Το σώμα τους νοσεί, η ψυχή τους φωνάζει. Τυχεροί, γιατί αυτοί είναι πιο έτοιμοι να πετάξουν το ρόλο από πάνω τους καθώς πλέον αυτό το αστείο έχει μετατραπεί σε ζήτημα ζωής και θανάτου.

Από θεολογική άποψη ίσως αυτή η ανάγκη να είμαι οσιομάρτυρας, θεωρείται ύβρις. Playing God λένε οι Αμερικάνοι. Από ψυχολογική άποψη μπορεί να θεωρηθεί πολλά. Η πηγή της συμπεριφοράς και η διάγνωση της, όμως είναι δευτερεύοντα ζητήματα. Το πρωτεύον είναι η ανάκτηση του συμπαγούς εαυτού, απογυμνωμένου από μάσκες και φορεσιές, απογυμνωμένου από ρόλους. Γιατί, μόνο ο συμπαγής, ελεύθερος εαυτός, μπορεί να είναι υγιής. Και για να τον γνωρίσω πρέπει να τον απαλλάξω από ό,τι του χω φορέσει. Όμορφό ή άσχημο, καλό ή κακό. Πρέπει να τον απογυμνώσω, και μετά να τον αγκαλιάσω και να τον φροντίσω. Κι όταν το επιτύχω, θα μπορέσω να αγκαλιάσω και τους άλλους γύρω μου, αυθεντικά, ήσυχα, ελευθέρια. Αν δεν αγαπώ τον εαυτό μου, δεν μπορώ να αγαπώ κανέναν. Κι αν δεν φροντίσω τον εαυτό μου, σε κανέναν δεν μπορώ να μια πραγματικά αρωγός. Και κανένας άνθρωπος μισός, κανένας που θυσιάζει τον εαυτό του, δεν μπορεί να είναι χρήσιμος. Και μεταξύ μας, ούτε ερωτεύσιμος.

Ο δρόμος προς την εαυτοαγάπη και τον αυτοσεβασμό, στη συστημική θεραπεία περνάει μέσα από τα όρια. Τα όρια καθορίζουν την υγιή απόσταση και την υγιή εγγύτητα. Τα όρια τελικά φέρνουν την υγεία. Τα όρια συνδέουν. Δεν απομακρύνουν, δεν καταστρέφουν, όπως οι πολλοί φοβούνται. Γιατί μόνο μέσα στα όρια μπορεί να υπάρχει ασφάλεια. Και η ασφάλεια είναι μαζί με τη τροφή η βασικότερη ανάγκη.*

Χανιά, 7/5/2021
Νικολέτα Νεκταρία Μπουλταδάκη

ναι χωρις θυμο οχι χωρις ενοχες

Ναι χωρίς θυμό, όχι χωρίς ενοχές

Κοινό μυστικό μεταξύ των θεραπευτών είναι ότι η ψυχοθεραπεία τελειώνει όταν καταφέρουμε στα επικοινωνιακά μας μοτίβα να λέμε ναι χωρίς να νιώθουμε θυμό, και να λέμε όχι χωρίς να νιώθουμε ενοχές. Οι ενοχές είναι μάλλον το πιο ανθεκτικό στη ζωή και στη ψυχοθεραπεία συναίσθημα. Είναι επίμονες, πανίσχυρες και πονηρές.


Οι αρχαίοι τις κατάτασσαν, άλλωστε, στην συνομοταξία των θεοτήτων, ονομάζοντας τις Ερινύες. Οι Ερινύες, κατά τον Ησίοδο, όταν ο Κρόνος ευνούχισε τον πατέρα του Ουρανό, γεννήθηκαν από το αίμα του προδομένου πατέρα. Όπως γίνεται και σ’ εμάς τους κοινούς θνητούς.

Πρωτοεισβάλλουν στη ψυχή μας, όταν οι γονείς μας φορτώνουν την απογοήτευσή τους από τις προσδοκίες που είχαν για μας. Από το αν φάγαμε όλο μας το φαγητό, μέχρι αν είμαστε καλά παιδιά και αν διαβάσαμε τα μαθήματά μας. Η λύπη κι ο θυμός τους αποδίδεται ευθέως και γραμμικά στη δική μας συμπεριφορά αφήνοντας μας την αίσθηση της παντοδυναμίας αφενός και των ενοχών από την άλλη.

Γίνεται να υπάρχει σχέση αλληλεξάρτησης χωρίς τα δύο αυτά συναισθήματα; Η επιβίωση ενός βρέφους είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τους τροφούς του. Ένα βρέφος δεν μπορεί να αντιληφθεί την ύπαρξή του ξέχωρα από αυτή του φροντιστή του. Το συναίσθημα και η συμπεριφορά του εξαρτάται άμεσα από τη σύνδεσή του με αυτόν.

Όταν πρωτοφύεται μέσα του το συναίσθημα των ενοχών, δεν μπορεί να είναι παρά αντανάκλαση του τρόμου εγκατάλειψης που στις πρώτες ηλικίες ισοδυναμεί με μη επιβίωση. Οι ενοχές έρχονται για να «διορθώσουν» μια διαρρηγμένη σχέση και να επαναφέρουν την συγχώνευση.

Και ενώ το βρέφος γίνεται παιδί και το παιδί έφηβός κι έπειτα ενήλικας, κι ενώ έχει μεσολαβήσει και αναπτυχθεί η αυτονομία, οι Ερινύες εξακολουθούν να είναι παρούσες. Όπως παρούσα είναι και η επιθυμία για συγχώνευση, συνεξάρτηση, συμπόρευση. Επιθυμία που έρχεται να καλύψει ο έρωτας και το όνειρο για εύρεση της αδελφής – ψυχής. Η Virginia Satir1 στο Ανθρώπινο καλειδοσκόπιο υποστηρίζει ότι 4 είναι οι βασικές μας λαχτάρες, οι οποίες είναι πανίσχυρες, πανανθρώπινες και βρίσκονται πίσω από κάθε μας ανάσα.

Μπορούμε να βοηθήσουμε το άτομο να τις δεχτεί, να τις διαχειριστεί διαφορετικά, να δημιουργήσει νέες μορφές έκφρασης, αλλά δεν μπορούμε να τις διαγράψουμε από τη ζωή του: Η πρώτη Λαχτάρα είναι για Μητέρα, η δεύτερη είναι η Λαχτάρα για Πατέρα, η τρίτη να Αγαπάμε τον εαυτό μας, και η τέταρτη να βρούμε την Αδελφή-ψυχή.

Και παρατηρούμε το εξής μαγικό: Οι λαχτάρες καθρεφτίζουν την διπολικότητα κι άρα ισορροπία στη ζωή μας: από τη μία μεριά έχουμε την ανάγκη για Συνεξάρτηση (μητέρα, πατέρας, έρωτας) και από την άλλη είναι η ανάγκη μας για Αυτονομία (εαυτοαγάπη).

Ο Homo Sapiens, η εξέλιξη του εξαφανισμένου Homo Erectus, προικίσθηκε με χαρακτηριστικά κοινωνικότητας για να επιβιώσει. Είμαστε φτιαγμένοι για να συνδεόμαστε, είμαστε φτιαγμένοι για να αγαπάμε. Όμως, επίσης είμαστε φτιαγμένοι να διακρίνουμε ενστικτωδώς ποιοί μας κάνουν καλό και ποιοι όχι. Κι αυτό το χαρακτηριστικό μας κατά τον Maturana2 είναι ο ορισμός της λογικής.

 

Το βρέφος, δεν αναγνωρίζει αν ο φροντιστής του είναι καλός. Αναγνωρίζει μόνο ότι τον έχει ανάγκη. Ο ενήλικας, ενώ μπορεί να αναγνωρίσει λογικά αν κάποιος του κάνει καλό, δεν μπορεί να αποκολληθεί ψυχικά αν έχει επιλέξει να συγχωνευτεί μαζί του. Η λαχτάρα για Συνεξάρτηση είναι ισχυρή και ταΐζεται από το μη ασφαλές στυλ σύνδεσης.

Αν μεγάλωσα με τρόπους που δεν μου παρείχαν βασική ασφάλεια, αν αγαπιόμουν υπό όρους, αν η δημιουργία ενοχών υπήρξε συνήθης παιδαγωγική μέθοδος στην ανατροφή μου, τότε δικαίως και διακαώς θα αναζητώ παντού την Μάνα, τον Πατέρα, την Αδελφή Ψυχή. Αν αυτές οι λαχτάρες δεν θεραπευτούν μέσα από τη ψυχοθεραπεία, δύσκολα θα ανθίσει η λαχτάρα για αγάπη του εαυτού.

Η Συνεξάρτηση και η Αυτονομία μοιάζουν με δύο δέντρα. Αν τα φυτέψουμε πολύ κοντά, δύο τινά θα συμβούν: ή θα πεθάνουν σύντομα και τα δύο επειδή δε θα μπορέσουν να ριζώσουν και να αναπτυχθούν ή το πιο ισχυρό θα ξεριζώσει το άλλο για να προχωρήσει μοναχικό το δρόμο του προς το φως. Αν, όμως τα φυτέψουμε σε μια υγιή κι ασφαλή απόσταση μεταξύ τους, θα μπορέσουν να αναπτυχθούν, να ανθοφορήσουν και να καρποφορήσουν και τα δυο.

Αυτή η απόσταση, στη θεραπευτική γλώσσα ονομάζεται οριοθέτηση. Αν δεν οριοθετηθώ από σένα, τελικά δε θα αναπτυχθώ. Βάζω όρια, δε σημαίνει σε εγκαταλείπω, ούτε προδίδω την ανάγκη μου να συμπορεύομαι. Βάζω όρια σημαίνω διεκδικώ το χώρο για να ανθίσουμε κι οι δυο. Δεν νιώθω υπεύθυνος για τα δικά σου συναισθήματα, ούτε για τον τρόμο σου εγκατάλειψης.

Νιώθω υπεύθυνος μόνο για να τιμήσω τον προορισμό μου, δηλαδή να ζήσω και να ανθίσω και να καρποφορήσω μέσα στον ζωτικό μου χώρο, που θα λέγε κι ο Lewin3. Μπορώ και λέω όχι, όταν παραβιάζεται ο χώρος μου, αυτός, και θα πω ναι μόνο όταν εξελίσσομαι καθώς συνυπάρχω μαζί σου.

Μόνο έτσι οι Ερινύες, γίνονται Ευμενίδες, μόνο έτσι έρχεται η Κάθαρση.

 

Νικολέτα Νεκταρία Μπουλταδάκη

Ψυχολόγος, Οικογενειακή Θεραπεύτρια


Βιβλιογραφία:

  1. Satir, V. (1988). The new peoplemaking. Palo Alto, CA: Science and Behavior Books.
  2. Humberto Maturana Romesín and Gerda Verden-Zöller (2008). The Origin of Humanness in The Biology of Love. Imprint Academic,USA
  3. Lewin, K., and Dorwin Cartwright (Ed.) (1951). Field theory in social science. New York: Harper.

Τα έμβια συστήματα διέπονται από ιδίους νόμους (Ή δυο μπουμπούκια κι ένας θεραπέυτης)

Σήμερα καθώς πότιζα στη σχολή παρατήρησα ότι άνθισε για πρώτη φορά η αγριοστεφανία μου.  Πριν 3 χρόνια, παρατήρησα έναν παράξενο θάμνο, που ο κορμός του στροβιλιζόταν γύρω από τον εαυτό του και αναρριχούνταν όπου έβρισκε διαθέσιμα κλαδιά από τα γειτονικά φυτά. Συνηθισμένη να ανακαλύπτω νέα είδη ζωής που μου κάνουν δώρο τα πετούμενα του ουρανού, δεν το έκοψα και ανάμενα με περιέργεια να δω τι φυτό  θα αναπτυχθεί. Σε μερικούς μήνες η είσοδος του σπιτιού μου λουζόταν από αυτά τα ξεχωριστά άνθη.

 

Πριν δύο χρόνια ξερίζωσα τρία νέα βλαστάρια, αποτέλεσμα της ανθοφορίας και τα έβαλα σε γλάστρες για να στολίσουν και την σχολή. Τα πότιζα, τα λίπαινα, έκοβα τα ξερά φύλλα και περίμενα. Τα δύο φυτά παλεύουν με τη ζωή. Προσπαθούν να αναπτυχθούν, αλλά μόλις πάρουν λίγο ύψος ξεραίνουν τους κορμούς τους. Το τρίτο με πολύ αργούς  ρυθμούς μεγάλωνε δειλά – δειλά κι έβγαζε περικοκλάδες. Και σήμερα άνθισε!

 

Σκέφτηκα ότι κάπως έτσι είναι και η ψυχοθεραπεία. Διαφορετικοί άνθρωποι με παρόμοιες καταβολές μπορεί είτε να τολμήσουν το άλμα της ζωής και να ανθίσουν, είτε να παραμείνουν στάσιμοι και ασφαλείς.

 

Η ψυχοθεραπεία είναι ίδια για όλους. Άλλοι θα πάρουν από αυτήν όσα τους χρειάζονται για να επιβιώσουν σε μια ήπια και ομοιοστατική κατάσταση, οικτίροντας εαυτούς μπροστά στην αλλαγή και παλινδρομώντας στην πρότερη γνώριμη κατάσταση και άλλοι σιγά –σιγά, σε χρόνο που οι ίδιοι ορίζουν απλώνουν κλαδιά προς τον ουρανό, αγκαλιάζουν τις άλλες ζωές γύρω τους και μια μέρα θριαμβευτικά γεννούν άνθη κι ελπίδες για νέα ζωή.

 

Η διαστροφή του θεραπευτή να προκαλέσει γρήγορες αλλαγές ενδέχεται να εξαντλήσει τον άνθρωπό, όπως το υπερβολικό νερό και λίπασμα το φυτό. Η ομοιόσταση χρειάζεται αργούς ρυθμούς και μικρές συχνές αλλαγές για να ξεγελαστεί. Κάθε απότομη αλλαγή, δεν οδηγεί σε μορφογένεση, αλλά σε σοκ και το σοκ σημαίνει φόβο και επιστροφή στην ασφάλεια.

 

Η δεύτερη διαστροφή του θεραπευτή να τους «σώσει» όλους, αποβαίνει εξίσου μοιραία.  Ούτε θέλουν όλοι να αλλάξουν – οι περισσότεροι από μας ζητάμε πρωτίστως ανακούφιση και κατανόηση- κι ακόμα περισσότερο κι αυτοί οι λίγοι που θέλουν να αλλάξουν, σπάνια θέλουν να αλλάξουν προς την κατεύθυνση και τους ρυθμούς που έχει ο θεραπευτής στο μυαλό του.

Δυο νέα λουλούδια = άπειρα ψυχοθεραπευτικά παραληρήματα… και ίσως κατ’ ευχή διδάγματα.

 

Νικολέτα Μπουλταδάκη

31/08/2020

Αγάπη , Έρωτας ή Εξάρτηση

Μια Συστημική θεραπεύτρια (Νικολέτα Μπουλταδάκη)
κι ένας Πρωσοποκεντρικός θεραπευτής (Αντώνης Λιοδάκης) διαξιφίζονται πάνω στο θέμα των σχέσεων και ανακινούν ερωτήσεις σε θέματα που μόνο οι ποιητές μπορούν να απαντήσουν.

Τι είναι η επιστήμη της ευτυχίας;

Τι είναι η επιστήμη της ευτυχίας;

Ξέρατε ότι για την ευτυχία υπάρχει γονίδιο;  Ότι μόνο το 50% των ανθρώπων είναι γενετικά προκαθορισμένο να είναι ευτυχισμένο, ενώ οι υπόλοιποι από εμάς πρέπει να παλεύουμε διαρκώς;

Ότι η ευτυχία ως δικαίωμα στην ύπαρξη είναι εφεύρεση του κινήματος του Διαφωτισμού; ; Όταν ο John Locke είπε ότι « δουλειά του ανθρώπου είναι να είναι ευτυχισμένος» κατηγορήθηκε για αθεϊσμό και προτροπή στην αμαρτία.

Η ιδέα της ευτυχίας που σήμερα θεωρούμε ως αναφαίρετο δικαίωμα μας και μάλιστα σκοπό της ύπαρξης μας, είναι πολύ πιο πρόσφατη απ’ όσο φανταζόμαστε.

Η ψυχιατρική και η ψυχολογία ως επιστήμες ενώ έχουν προσφέρει πολλά στον τομέα της κατανόησης της ψυχοπαθολογίας, μόνο τις δύο τελευταίες δεκαετίες έστρεψαν το βλέμμα τους εντατικά στο τι κάνει τον άνθρωπο ευτυχισμένο κι όχι δυστυχή και ασθενή.

Η επιστήμη της ευτυχίας, βασικό κομμάτι της θετικής ψυχολογίας ασχολείται, λοιπόν, με το να ψάχνει να βρει ποιοι είναι οι παράγοντες αυτοί που μπορούν να συμβάλλουν ώστε να μπορούμε να διάγουμε έναν ευδαιμονέστερο βίο. Που ζωή στην ευδαιμονία συνδέεται άρρηκτα με την υγεία και τη μακροζωία.

Στο σεμινάριο αυτό θα γνωρίσουμε τη βιολογία της ευτυχίας, με την ορμόνη ωκυτοκίνη, και τον νευρώνα Vagus, και θα αναλύσουμε τιε δεξιότητες εκείνες και τον τρόπο ζωής που δείχνουν ερευνητικά να προωθούν την ευτυχία.

Η ανθρώπινη επαφή, η ασφαλής πρόσδεση, ο γάμος και η φιλία, τα συναισθήματα της συμπόνιας και της καλοσύνης, η δεξιότητα της συνεργασίας και της αλληλεγγύης, τα δώρα της συγχώρεσης και της ευγνωμοσύνης, η άσκηση της συνειδητότητας, η ροή, το δέος και η παιδικότητα είναι μερικές από τις πλευρές της ανθρώπινης ζωής που θα δοκιμάσουμε και θα δουλέψουμε.

Δεν χρειάζονται πρωθύστερες σπουδές ούτε απαιτείται διάβασμα και εξετάσεις. Σε κάθε μάθημα, όμως, δίνονται εργασίες αυτοβελτίωσης και αυτογνωσίας για πρακτική εξάσκηση όσων γνωρίσαμε μες στην τάξη!

 

 

 

 

 

 

 

Κέντρο Ψυχοθεραπείας μορφές ψυχοθεραπείας

Ποιά μορφή ψυχοθεραπείας μου ταιριάζει;

Μορφές ψυχοθεραπείας

ΑΤΟΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Ατομική Ψυχοθεραπεία είναι μια διαδικασία συζήτησης πρόσωπο με πρόσωπο, μεταξύ ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας, ειδικευμένου στην ψυχοθεραπεία και ενός άνθρωπου που ζητά βοήθεια για κάποιο σοβαρό προσωπικό θέμα που τον απασχολεί. Η Ατομική Ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει, σε περιπτώσεις: Έντονου στρες, άγχους, φοβιών, διαταραχών του ύπνου, μακροχρόνιας θλίψης, πένθους, αισθήματος ανεπάρκειας ή αδιεξόδου στη ζωή, Read more

Κέντρο Ψυχοθεραπείας εκπαιδευση στη συμβουλευτικη

Αντιμετωπίζοντας το πένθος

Αντιμετωπίζοντας το πένθος

Ο θάνατος είναι ένα φυσικό μέρος της ζωής. Το ίδιο και το πένθος. Η κατανόηση του τι να περιμένουμε και η καταφυγή σε στρατηγικές αντιμετώπισης μπορεί να σας απαλύνει τον πόνο της διαδικασίας του πένθους και να ανοίξει το δρόμο προς την προσωπική αυτογνωσία.

Κάθε άτομο πενθεί με διαφορετικό τρόπο. Ακριβώς όπως δεν υπάρχουν δύο όμοιες ζωές, έτσι και κάθε θάνατος είναι διαφορετικός,όπως άλλωστε και η διαδικασία του πένθους. Η εμπειρία σας μπορεί να διαφέρει δραματικά ανάλογα με το πόσο κοντά βρισκόσασταν στο πρόσωπο που έφυγε ή τις συνθήκες του θανάτου του(ξαφνικός ή σταδιακός) . Ωστόσο, υπάρχει αφθονία διαθέσιμων πληροφοριών για να σας βοηθήσουν να συμβιβαστείτε με την προσωπική σας διαδικασία θρήνου και να μάθετε πώς να αντιμετωπίσετε τη θλίψη σας.

Read more

Ω γλυκύ μου έαρ

Ω γλυκύ μου Έαρ

Ω γλυκύ μου έαρ Συστημική Αναπαράσταση

Έαρ έλα. Συνένοχος αφού είσαι. Κοίτα: Τι βαθύ πράσινο τώρα τους ώμους της καλύπτει και πώς εκείνος την κοιτάζει! Πως ύστερα που πάλεψε να βγει μες απ’ τους ανθώνες ένα θάμβος μώβ τους αναρπάζει. Ο. Ελύτης Η Συστημική Αναπαράσταση είναι μια βαθιά ψυχοθεραπεία βασισμένη στις γενεογραμματικές ρίζες και τα σχεσιακά μοτίβα αλληλεπίδρασης, αποτελώντας τη βασίλισσα των ομαδικών ψυχοθεραπειών.

Σάββατο 4 Μαΐου : 16.00-21.00

Κυριακή 5  Μαΐου : 10.00-15.00

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ : 6977089153 – 2821500158

Αυστηρή σειρά προτεραιότητας!

Έρωτας η αγαπη νικολετα μπουλταδακη Systemic Education Χανια κεντρο

Έρωτας ή Αγάπη;

Έρωτας ή Αγάπη;

Μεγαλώνουμε με παραμύθια για αδύναμες, πλην καλές πριγκίπισσες που η μοίρα τις αδίκησε και η κοινωνία της ατίμασε, αλλά τι καλά, μετά από βάσανά και περιπέτειες ένας γενναίος πρίγκιπας τις σώζει και φυσικά ο έρωτας είναι κεραυνοβόλος και ακολουθεί ένας βασιλικός γάμος όπου όλα πάνε καλά κι εμείς καλύτερα.
Read more

υπαρξιακός-τρόμος systemic education

Υπαρξιακός τρόμος

υπαρξιακός-τρόμος systemic educationΥπαρξιακός τρόμος – οδηγός επιβίωσης- παρτ ουάν

Ωστόσο, είναι τόσο απλό… σε μια μέρα, σε μια ώρα, όλα μπορούν να συμβούν! ΑΓΑΠΑΤΕ ΑΛΛΗΛΟΥΣ ιδού το παν!

Μια παλιά αλήθεια, μα όχι και τόσο, μερικών αιώνων μονάχα. – Το κακό έγκειται σ΄ αυτό! “Η συνείδηση της ζωής αξίζει περισσότερο από τη ζωή. Η συνείδηση της ευτυχίας αξίζει περισσότερο από την ευτυχία”. Να τι πρέπει να χτυπήσουμε. Και θα το χτυπήσω εγώ!”

Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι – Το όνειρο ενός Γελοίου

Όταν οι αξιακοί σου χάρτες σ΄ εμποδίζουν, αντί να σε προχωρούν.

Read more

αναρχία

Αναρχία στο Χειμώνα

αναρχίαΑναρχία στο Χειμώνα
Συστημική Αναπαράσταση

Θέλω να κάνω μαζί σου αυτό που η Άνοιξη κάνει με τις κερασιές..~ Πάμπλο Νερούδα

Η συστημική αναπαράσταση είναι ένα πολύτιμο εργαλείο προς την αυτογνωσία κι άρα τον εορτασμό της ύπαρξης μας. Σας προσκαλώ να τη γιορτάσουμε μαζί. Τεχνικές από Συστημική Αναπαράσταση, Κλασσικό Ψυχόδραμα και Process Work θα συνταιριάξουν.

Ημερομηνίες διεξαγωγής :
Σάββατο 26 Ιανουαρίου 2019 : 16.00—21.00
Κυριακή 27 Ιανουαρίου 2019 : 10.00-15.00

Πληροφορίες Εγγραφές : τηλ: 6978 005438 – 2821 500158
email: systemicedu@gmail.com
Περιορισμένος αριθμός: (8 άτομα) – Θα τηρηθεί αυστηρά σειρά προτεραιότητας

Νικολέτα – Νεκταρία Μπουλταδάκη
Ψυχολόγος – Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια
Μέλος EFTA (European Family Therapy Association)

Συνοπτικό ημερολόγιο μιας τυχαίας γυναίκας

Από μικρή μου άρεσε να μαζεύω παπαρούνες. Το χωριό μου, μέχρι πριν λίγα …

η εποχή του θερισμού

Η εποχή του θερισμού

Το Καλοκαίρι δε σημαίνει μόνο χαλάρωση, ραστώνη κι ανεμελιά. Και οι …

Virginia Satir

Οι 4 λαχτάρες της γιαγιάς Βιρτζίνια

  Η Virginia Satir , διάσημη ψυχοθεραπεύτρια και συνδημιουργός της οικογενειακής …