Κατηγορία: <span>Άρθρα μας</span>

η αυτοκτονία

Ζητήματα ζωής και θανάτου

Σάββατο μεσημέρι.. κάθομαι στον κήπο του γραφείου, έχοντας μόλις αποχαιρετήσει το τελευταίο ραντεβού της εβδομάδας. Η πλάτη μου έχει γύρει, ο αυχένας μου σαν να μη μπορεί να σηκώσει άλλο βάρος καταρρέει κι αυτός. Βρίσκομαι κουλουριασμένη στην καρέκλα μου, με μάτια βουρκωμένα. Θέλω να βγάλω μια κραυγή, μα δε ξέρω που να την απευθύνω. Στο Θεό; Σ’ έμενα; Στον κόσμο όλο;

Έζησα μια από τις πιο δύσκολες εβδομάδες επαγγελματικά. 37 ώρες δουλειά. Μεταξύ τους 3 ενεργά αυτοκτονικά «περιστατικά». Όπως και το τελευταίο άλλωστε. Και ψυχοθεραπεία έκανα, και εποπτεία έκανα και το φαγητό μου το έτρωγα, και καλό παιδί ήμουν. Στην προσωπική μου ζωή συμβαίνει το εξής: ο μεγάλος βαφτιστήρας μου, 14 χρονών είναι στην εντατική, διασωληνομένος, εξαιτίας πνευμονίας και σηπτικού σοκ. 9 μέρες σε νάρκωση, με την «κατάσταση» να κρίνεται σταθερή. Ένας άγγελος επί γης που για λίγες ώρες θα είχε πεθάνει και που η ζωή του κρέμεται από μια λεπτή κλωστή. Χωρίς να το έχει επιλέξει. Θέλει να ζήσει. Ονειρεύεται, σχεδιάζει, κοπιάζει.

Η αντίθεση μέσα μου είναι κατακλυσμική. Αγωνιώ για μια ζωή που κινδυνεύει να τελειώσει κι έχω μπροστά μου ανθρώπους που επιθυμούν να τελειώσουν τη δική τους. Μια πλευρά μου συμπονά, και μια άλλη εξοργίζεται. Εξοργίζεται με αυτούς που έχουν απλόχερα το δώρο της ζωής και δε το τιμούν. Εξοργίζομαι με τους κοντινούς ανθρώπους των θεραπευόμενων που θέλουν να αυτοκτονήσουν για τις όποιες ευθύνες τους. Εξοργίζομαι με την αποτυχημένη κοινωνία που δε χωράει τους διαφορετικούς, τους παράξενους, τους θλιμμένους. Εξοργίζομαι μ’ εμένα που δεν έχω την υπερδύναμη να σώσω αυτούς που πρέπει να σωθούν. Εξοργίζομαι με την αδιαφορία, με τον ατομικισμό, με την μικροπρέπεια, με την ύλη, με όλα.

Αντιλήφθηκα, για πρώτη φορά σε όλο το μεγαλείο της, την μεγάλη αλήθεια: Κανείς δεν μπορεί να σώσει κανέναν. Ακόμα και οι γιατροί, οι πιο κοντινοί στο ρόλο του Θεού, δεν κάνουν θαύματα. Εμείς οι ψυχοθεραπευτές, τι άραγε υποτίθεται ότι κάνουμε; Παλεύουμε να αλλάξουμε δυσλειτουργικά μοτίβα, παλεύουμε να διδάξουμε αυτοσυμπόνια και εαυτοαγάπη, παλεύουμε να απαλύνουμε πληγές, να εμφυσήσουμε θάρρος, να «ενηλικιώσουμε»  και να επικοινωνήσουμε τη δύναμη της ανάληψης ευθύνης, να ξυπνήσουμε τη δεξιότητα του να ονειρεύεσαι. Αυτά τα παλεύουμε. Δεν είναι απαραίτητο ότι τα καταφέρνουμε. Αυτά που κάνουμε, είναι να είμαστε εκεί, παρόντες. Αφουγκραζόμαστε, συμπονούμε, συμπορευόμαστε, συνυπάρχουμε. Ακούμε και νιώθουμε. Ακούμε και δίνουμε νοιάξιμο. Και συμπαράσταση. Και αποδοχή. Τα βασικά συστατικά για επιβίωση. Για να έχει νόημα η ζωή. Κάποιος να με καταλάβει, κάποιος να με ακούσει, κάποιος να με νοιώσει. Και κάποιος να με σώσει. Να με σώσει.

Ξέρω ότι μόνο εγώ μπορώ να με σώσω, αλλά αυτή η αλήθεια κάνει τη ζωή αφόρητη. Γιατί είμαι σχεσιακός εαυτός. Γιατί χωρίς το μοίρασμα, τι νόημα έχει; Γιατί δεν είμαστε φτιαγμένοι για να πορευόμαστε μόνοι. Και η ψυχή δεν αντέχει τη μοναξιά της ύπαρξης. Δεν τη σηκώνει. Και 1 ώρα, όσο κρατά μια συνεδρία, δεν αρκεί για να νιώθω άνθρωπος. Χρειάζομαι σύνδεση. Χρειάζομαι να ξέρω ότι με αγαπούν.

Που θα βρούμε εμείς οι θεραπευτές αυτά τα εργαλεία; Πώς θα δώσουμε την αίσθηση στον άλλον ότι αξίζει να ζει, επειδή εμείς νοιαζόμαστε; Γιατί να του φτάνει; Γιατί να είναι αρκετό; Πώς θα τον πείσουμε ότι η ζωή είναι δώρο; Πώς θα τον κάνουμε να αγαπήσει την ανάσα του, την ύπαρξη του, την πλάση ολάκερη; Όταν είναι βυθισμένος σε ένα βαθύ σκοτάδι μοναξιάς, απελπισίας και απόγνωσης. Όταν στη ζωή του εκεί έξω δεν παίρνει αγάπη. Ίσως δεν πήρε ποτέ. Ιδίως από αυτούς που έπρεπε, τους γονείς που τους γέννησαν.

Θυμάμαι τώρα μια αφήγηση του δασκάλου μου, του Αχιλλέα Προκοπίου για τον δάσκαλό του τον Γιώργο Βασιλείου. Είχαν καλέσει τον Βασιλείου να βοηθήσει έναν άνδρα που ετοιμαζόταν να πέσει από μία ταράτσα. Ο Βασιλείου έκατσε και άκουσε την ιστορία του. Πόνος, μοναξιά, απελπισία. Και είπε στον άνδρα: «Σε καταλαβαίνω. Έχεις δίκιο. Είναι αβάσταχτη η ζωή σου». Ο άνδρας άρχισε να κλαίει, σηκώθηκε, πήρε τον Βασιλείου κι έφυγαν από τη ταράτσα.

Μακάρι, να είναι αυτό το νοιάξιμο, αυτή η κατανόηση, αυτή η συμπόνια που αρκούν. Που δίνουν δύναμη και θάρρος. Μακάρι, εμείς οι θεραπευτές να έχουμε πάντα στην φαρέτρα μας αποθέματα. Μακάρι, να μπορούμε να πείσουμε τον εαυτό μας ότι, όπως όλοι, κάνουμε κι εμείς ότι μπορούμε. Μερικές φορές και παραπάνω από όσα μπορούμε. Αλλά δεν μπορούμε να ελέγξουμε τίποτα. Δεν μπορούμε, τελικά να σώσουμε κανέναν. Και μακάρι, να το αντέχουμε.

Χανιά, 21 Νοεμβρίου 2022

Νικολέτα Νεκταρία Μπουλταδάκη      

 

θλίψη, αντέχω

Οι άνθρωποι χρειάζονται κάποιον να αντέχει τον πόνο τους.

Συχνά στον εποπτικό μου ρόλο ακούω συναδέλφους να μου μεταφέρουν την αγωνία τους για το πώς να βοηθήσουν τους θεραπευόμενους τους όταν βιώνουν μεγάλο πόνο. Όχι σπάνια, πέφτουν στην παγίδα να μου περιγράφουν το περιεχόμενο της συνεδρίας και να μου εκθέτουν το ιστορικό του ανθρώπου που παρακολουθούν, δίνοντας έμφαση σε σημεία της αφήγησης που θεωρούν επιτακτική ανάγκη να γίνει μια διορθωτική αλλαγή. Ίσως οι άνθρωποι να είμαστε φτιαγμένοι με την εγγενή προδιάθεση να ψάχνουμε λύσεις. Ίσως το ίδιον του homo sapiens να έχει Λογική εξυπηρετεί αυτόν ακριβώς το σκοπό. Η λογική βοηθά την επιβίωση. Η επιβίωση είναι μια πορεία με πολλές ατραπούς. Και τα προβλήματα χρειάζονται λύσεις. Read more

ενσυναίσθηση

Ενσυναίσθηση, φροντίδα, σύνδεση στη θεραπευτική σχέση. Ευλογία και Κατάρα

Η πρώτη φάση κάθε ψυχοθεραπευτικής εργασίας, ανεξάρτητα από την εκπαίδευση που έχει λάβει ο θεραπευτής είναι η σύνδεση με τον πελάτη. Και πώς αλλιώς να γίνει, άλλωστε; Ο θεραπευόμενος έρχεται σ’ εμάς ανοίγοντας τη ψυχή του, γυμνός κι αδύναμος. Οφείλουμε να του προσφέρουμε ένα πλαίσιο που θα νιώσει ασφαλής και όχι εκτεθειμένος.

Read more

δυναστεία της χαράς

Η δυναστεία της χαράς, κι άλλες Χριστουγεννιάτικες ιστορίες

Τα Χριστούγεννα έφτασαν και μαζί τους μας κάνει επίσκεψη ο Άη Βασίλης, τα ξωτικά, οι καλικάντζαροι, οι νονοί και τα σόγια. Στολισμένα δέντρα, μυρωδιές από μελομακάρονα και κουραμπιέδες, δώρα, παιχνίδια με τράπουλες, ρεβεγιόν, αλκοόλ, ξεκούραση και κραιπάλη. Και παιδικές αναμνήσεις με γιορτινή ατμόσφαιρα, οικογενειακές τελετουργίες, διακοπές, παιχνίδια, εκπλήξεις. Νοσταλγία της ανέμελης, χαρούμενης παιδικότητας. Κι επιστροφή στην πραγματικότητα. Χριστούγεννα 2020.

Read more

συμπόνια

Η σημασία του να είσαι συμπονετικός

Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να αγαπά. Η αγάπη, λέει ο Χιλιανός βιολόγος Humberto Maturana, είναι το βασικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν είναι αρετή ούτε συναίσθημα. Είναι αυτό που έκανε τον homo sapiens να επιβιώσει. Και η ευφυΐα είναι η βιολογική συνέχεια της αγάπης, ως ικανότητα συμμετοχής και συνεργασίας για τον κοινό αγώνα.

Read more

Θυμός

Θυμός, σύγκρουση, όρια και άλλα δαιμόνια

Καταρχάς, ας πούμε τα καλά. Ως λαός, οι Έλληνες είμαστε τυχεροί που έχουμε αυτό το μεσογειακό ταμπεραμέντο, και μας επιτρέπεται πολιτισμικά η έντονη έκφραση του συναισθήματος. Αν δεν καταλαβαίνετε τι εννοώ, παρακολουθήστε μια γερμανική οσκαρική ταινία.

Είναι τύχη, λοιπόν, ότι μπορούμε να αποδεχόμαστε το θυμό μας, είναι τύχη να ξέρουμε ότι είναι φυσιολογικό συναίσθημα, είναι δράμα να συνειδητοποιούμε, όμως, ότι η δραματοποίηση του θυμού και η διοχέτευση του στους άλλους οδηγεί σε τριγμούς στις σχέσεις μας. Δράμα είναι και να μαθαίνουμε από την ψυχοσωματική ιατρική ότι η καταπίεση του δύσκολου αυτού συναισθήματος κι η εσωτερίκευσή του μετασχηματίζεται σε σωματικά συμπτώματα με αποκορύφωμα τα αυτοάνοσα νοσήματα.

Read more

συστημικό Παράδοξο

Άλλαξε με, χωρίς να με αλλάξεις

Κάποιος αποφασίζει να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία. Άσχετα με τις αφορμές και τα αίτια που τον οδήγησαν στον θεραπευτή, υπάρχει ένα κρυφό μήνυμα πίσω από το αίτημα του. «Άλλαξέ με, χωρίς να με αλλάξεις». Με λίγα λόγια, «πάρε μου τα προβλήματα, αλλά μην με πειράξεις μη με αναγκάσεις να κοπιάσω». Οι θεραπευτές της ομάδας του Μιλάνου (Checkin, Boscollo, Pallazzoli & Prata) αποκάλεσαν αυτήν την εντολή ως Παράδοξο. Και εφηύραν ως απόκριση το Αντιπαράδοξο.

Read more

ψυχοθεραπεία

Γιατί αρρωσταίνουν οι θεραπευτές; Μια απόπειρα υπόθεσης.

Ασκώ το επάγγελμα του ψυχολόγου 20 χρόνια. Έχω δει χιλιάδες ανθρώπους, έχω αφουγκραστεί ψυχές, έχω γνωρίσει ζωές, έχω συμπορευτεί σε άγνωστα μονοπάτια και έχω συγκατασκευάσει αλλαγές. Εμείς οι θεραπευτές είμαστε ευλογημένα πλάσματα. Συνδεόμαστε διαρκώς. Οι άνθρωποι μας εμπιστεύονται τις ψυχές τους. Είμαστε μάρτυρες θαυμάτων. Ανατροφοδοτούμαστε διαρκώς. Είμαστε πάντα σε ένα εξελικτικό μονοπάτι ύπαρξης είτε το θέλουμε είτε όχι. Είμαστε απίστευτα τυχεροί.

Read more

θύμα - θύτης

Θύμα – Θύτης. Ένα και το αυτό.

Ασχολούμαι εμμονικά σχεδόν, εδώ και χρόνια με τους ρόλους στις δυσλειτουργικές οικογένειες. Σωτήρας, Ήρωας, Μαύρο Πρόβατο, Χαμένο Παιδί, Κλόουν. Έχοντας αναγνωρίσει τον εαυτό μου ως Σωτήρα στο μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής μου, παλεύω θεραπευτικά να σπάσω το μοτίβο και να αντέξω να μην είναι το καλό παιδί που όλους τους βοηθά και όλους τους συντρέχει. Ακόμα κι αν ακούγεται απλό, τουλάχιστον ξεκούραστο, ας παραδεχτώ, έχει μεγάλα κόστη. Τα οφέλη του να είσαι αξιαγάπητος, καλός, αθώος, πικραμένος, θυσιασμένος δεν αντικαθιστούνται εύκολα. Και αυτά τα «όχι» και τα «φτάνει πια» και τα «δεν με νοιάζει, δεν με αφορά» δύσκολα προφέρονται, όταν δεν έχεις εξασκηθεί. Δόξα τω Θεώ δεν παλεύω και με ενοχές. Αυτές μετά από 28 χρόνια θεραπευόμενη τις έχω ξεχάσει. Read more

η θλίψη ως θεραπεία

Η θλίψη ως θεραπεία

Όσο περισσότερη πείρα αποκτώ στο να βλέπω και να «θεραπεύω» ανθρώπους, τόσο πιο κοντά έρχομαι σε μια κοινή αλήθεια: οι άνθρωποι δεν θρηνούμε. Δεν θλιβόμαστε βαθιά. Δεν πενθούμε ολοκληρωτικά. Προφανώς υπάρχουν εξαιρέσεις. Ευτυχώς. Πάντως, το να είσαι πολίτης χωρών της Δύσης και ιδίως αστικών περιοχών στις μέρες μας, σου δίνει μεγάλες πιθανότητες να υποφέρεις από – ας το ονομάσουμε- θλιψοφοβία. Να φοβάσαι, δηλαδή, τη θλίψη, να την νοσοποιείς και αν γίνεται να την ποινικοποιείς κι από πάνω. Read more

Σωτήρας

Η μοναξιά του Σωτήρα

Οι οικογένειες είναι συστήματα. Και όλα τα συστήματα αναζητούν πάντα ομοιόσταση και ισορροπία. Όταν μια οικογένεια περνάει δυσκολίες – και όλες οι οικογένειες περνάνε δυσκολίες – η ισορροπία κλονίζεται και το σύστημα κινδυνεύει. Αντιλαμβανόμαστε ότι η ισορροπία έχει διαταραχτεί, όταν τα μέλη της οικογένειας δεν εξυπηρετούν το ρόλο τους. Όταν για παράδειγμα, οι γονείς δεν ανταποκρίνονται στα καθήκοντά τους ή τα παιδιά έχουν απωλέσει την παιδικότητα και την ανεμελιά τους.

Read more

Γιατί δεν μπορώ να απαλλαχτώ από αυτά που με «πάνε πίσω;»

Γιατί δεν μπορώ να απαλλαχτώ από αυτά που με «πάνε πίσω;»

Σε πολλές φάσεις της ζωής μας αναρωτιόμαστε γιατί δεν μπορούμε να είμαστε λειτουργικοί, γιατί φερόμαστε με τρόπο άλογο, γιατί καταφεύγουμε σε εθισμούς, ώστε να σταματήσουμε το μυαλό μας απ’ το να σκέφτεται (και τη ψυχή από το να πονά). Οι λόγοι μπορεί να είναι άπειροι, αλλά εδώ θα εστιάσουμε σε έναν. Στην εσωτερίκευση αλλότριων φωνών. Δηλαδή σε μια διαδικασία που φωνές σημαντικών ή απλά τραυματικών άλλων ηχούν μέσα μας σαν να ήταν δικές μας. Read more

πικασο-γυναίκες

Γιατί οι σχέσεις τελειώνουν άδοξα; Συστημικές υποθέσεις.

Οι σχέσεις δεν είναι ένα ακαθόριστο, χαοτικό συνονθύλευμα δυνάμεων. Δεν είναι η τύχη, ο χρόνος, η χημεία ή η αγάπη που τις συντηρεί. Δεν είναι η διαφωνία χαρακτήρων – αν υπάρχει χαρακτήρας- που τις τερματίζει. Η τυχαιότητα βοηθά στη γνωριμία. Η ανάγκη για σχετίζεσθαι είναι που συνήθως τις συντηρεί στο χρόνο. Για να είναι, όμως, οι σχέσεις καλές, λειτουργικές, άνετες, πηγές χαράς προϋποθέτουν την ύπαρξη βασικών αρχών. Read more

Συνοπτικό ημερολόγιο μιας τυχαίας γυναίκας

Από μικρή μου άρεσε να μαζεύω παπαρούνες. Το χωριό μου, μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν παράδεισος για ανεμώνες, για μανουσάκια, για βοτάνια. Ένα συγκεκριμένο χωράφι ήταν πάντα γεμάτο με κόκκινες, μεγάλες ανεμώνες. Αλλά η μητέρα μου δεν μ’ άφηνε να πλησιάζω εκεί.  Ήταν στοιχειωμένο! Από  μια κοπέλα από το χωριό που βιάστηκε από έναν συγγενή της. Όταν ο πατέρας της το έμαθε την πέταξε ζωντανή να την φάνε τα γουρούνια. Και καμιά φορά, λέει το χωριό, ακούγονται οι κραυγές της. Read more

η αυτοκτονία

Ζητήματα ζωής και θανάτου

Σάββατο μεσημέρι.. κάθομαι στον κήπο του γραφείου, έχοντας μόλις αποχαιρετήσει …

θλίψη, αντέχω

Οι άνθρωποι χρειάζονται κάποιον να αντέχει τον πόνο τους.

Συχνά στον εποπτικό μου ρόλο ακούω συναδέλφους να μου μεταφέρουν την …

Ακαδημαϊκό έτος 2022-23

Ακαδημαϊκό έτος 2022-2023