Κατηγορία: Άρθρα μας

ο φόβος της σύνδεσης

Ο φόβος της σύνδεσης είναι ισχυρότερος από την επιθυμία της

Κάνουμε τα πάντα για να μας αγαπούν. Και τι πιο ανθρώπινο; Τις εντολές που πήραμε ως παιδιά για το να είμαστε καλά παιδιά, ως ενήλικες τις μεταφράσαμε να είμαστε αξιαγάπητα παιδιά. Και θέλουμε να είμαστε αξιαγάπητα παιδιά, για να μην είμαστε μόνα παιδιά. Και το ερώτημα που προκύπτει είναι: αληθινά δεν είμαστε μόνοι; Γιατί ο μεγαλύτερός μας φόβος είναι αυτός της σύνδεσης. Του λιωσίματος μέσα στον άλλο. Τη θυσία του αυτόνομου εαυτού.

Με άλλα λόγια μια ζωή κυνηγάμε, αυτό που τελικά φοβόμαστε να ζήσουμε. Οι πιο τυχεροί από εμάς κάποτε μπορεί να ζήσαμε έναν μεγάλο έρωτα. Που κράτησε λίγο κι έπειτα μεταμορφώθηκε σε κάτι άλλο. Κάποιοι άλλοι τοποθετούν αυτή τους την ανάγκη για σύνδεση πάνω στα παιδιά τους. Οι περισσότεροι αποκαλούμε σύνδεση 2-3 φιλίες που νιώθουμε ότι είμαστε ο εαυτός μας. Αλλά όχι κι εντελώς ο εαυτός μας. Σωπαίνουμε όταν κάτι δεν αντέχουμε, για να μην πληγώσουμε τον άλλον. Οι πιο μερακλήδες ζουν το δράμα τους στις ερωτικές σχέσεις, όπου τάχα μου τα δίνουν όλα και δεν εκτιμώνται. Αλλά παραμένουν στις σχέσεις γιατί αφενός φοβούνται μη δε βρουν άλλη και μείνουν μόνοι, και αφετέρου για να κερδίσουν μια θέση στον παράδεισο ως άλλες Ιφιγένειες που θυσιάζονται.

Οι μεγάλες αγάπες, χρειάζονται θάρρος. Και η σύνδεση, που είναι το ζητούμενο και το φάρμακο μας- για πάσα νόσον και πάσα μαλακίαν- θάρρος χρειάζεται. Που το χάσαμε; Ποιος μας το ‘κλεψε; Γιατί γεννηθήκαμε θαρραλέοι. Τότε που αποφασίσαμε να σταθούμε όρθιοι. Να περπατήσουμε. Να ανεβούμε σε μια κούνια. Να τρέξουμε μέχρι να μας κοπεί η ανάσα. Να παίξουμε κρυφτό. Να τραγουδήσουμε στο δρόμο, να χορέψουμε στο σπίτι, να δοκιμάσουμε νέες γεύσεις. Να κλέψουμε το γλυκό από το βάζο, να κάνουμε ότι κοιμόμαστε το μεσημέρι, να πούμε ψέματα ότι ήμασταν καλά παιδιά.
Θυμηθείτε φορές στη ζωή σας που ήσασταν αγέρωχοι. Που καμαρώνετε για το θάρρος που επιδείξατε. Που νιώσατε περήφανοι για σας. Κι έπειτα θυμηθείτε ποιοι χάρηκαν μαζί σας; Ποιοι θύμωσαν; Ποιοι φοβήθηκαν; Ποιοι αδιαφόρησαν; Φτιάξτε ένα κολλάζ περηφάνιας. Περιγράψτε πόσο αξιέπαινοι υπήρξατε. Και τελικά πόσο αξιαγάπητοι.

Ρίξτε τώρα μια ματιά στους σημερινούς σας φόβους. Τι μάθατε να φοβάστε μεγαλώνοντας; Τι τρόμοι γεννήθηκαν; Εκείνες τις πιθανότητες που δεν θέλετε να σας συμβούν ποτέ. Εκείνα τα τρομερά ενδεχόμενα στη ζωή που θαρρείτε πως δεν θα αντέξετε. Εκείνες τις φωνές που λένε ότι αν το κάνεις, θα είσαι κακό παιδί.

Βάλτε τα δίπλα δίπλα. Τα επιτεύγματα και τους φόβους. Και αποφασίστε ποιοι θέλετε να είστε. Και τι σας εμποδίζει να είστε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σας; Σε ποιόν χρωστάτε να μην είστε ευτυχισμένοι; Τι θα συμβεί αν ζήσετε τη ζωή που θέλετε;

Τελικά η ζωή που ζούμε είναι αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης μας; Ή μήπως ακολουθεί πιστά τις γονικές εντολές, που πάντα αμφισβητούσαμε και λέγαμε ότι δεν μας αφορούν; Πόσο η ζωή μας συγκατασκευάζεται από την τοπική γνώση; Από τον τόπο, το χρόνο και την κουλτούρα που ζούμε; Το γεγονός ότι είμαστε συστημικά όντα, πλάσματα δηλαδή που συνδιαμορφώνονται μέσα από τα συστήματα στα οποία υπάρχουμε, αντιλαμβανόμαστε ότι έχουμε ελάχιστη εξουσία πάνω στη ζωή μας. Και παραδόξως αυτό δεν είναι κακό. Ο Αριστοτέλης έλεγε: «Ο άνθρωπος είναι ον φύσει κοινωνικό και πολιτικό. Αυτός που μπορεί να ζήσει μακριά απ’ τις ανθρώπινες κοινωνίες είναι θηρίο ή θεός». Τελικά είμαστε οι σχέσεις μας. αρχικά ήμασταν αυτό που νομίζαμε ότι οι σημαντικοί μας Άλλοι θα ήθελαν να ήμασταν. Κι έπειτα είτε αντιληφθήκαμε ότι ακόμα κι έτσι δεν μας αγαπάνε όπως θα θέλαμε, κι αποφασίσαμε να γίνουμε μαύρα πρόβατα, είτε εξακολουθήσαμε να είμαστε αυτό που νομίζουμε ότι αρέσει στους άλλους, αλλά διευρύναμε τον αριθμό αυτών των άλλων. Μπορεί να φτάσαμε και στο σημείο αυτοί οι άλλοι να είναι η κοινωνία όλη. Αντηχεί μέσα μας διαρκώς το «και τι θα πει ο κόσμος;».

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, έχουμε και τη ψευδαίσθηση ότι είμαστε και αποκλειστικά αυτόνομος εαυτός. Ευχαριστούμε Φρόυντ, Ρότζερς και λοιπούς θεραπευτές. Που μας απομονώσατε από την ίδια τη φύση μας. Την κοινωνική, την σχεσιακή. Και ψάχνουμε να βρούμε την αυτοπραγμάτωση ψάχνοντας μόνο μέσα μας, απομονωμένοι από τους γύρω μας. Η έλευση του καπιταλισμού, βοηθιέται, πράγματι από τέτοιες δεξιότητες. Αλλά ευτυχία φέρνει;

Αυτονομείσθαι εν αλληλεξαρτήσει έλεγε ο δάσκαλος Γιώργος Βασιλείου. Εγώ καλά, εσύ καλά, εμείς καλά, έλεγε ο δάσκαλος Καρλ Γουίτακερ. Το μυστικό λοιπόν, μοιάζει να είναι η ισορροπία. Ανάμεσα σε αυτό που εμένα μου κάνει πραγματικό καλό και στο να πάρω αυτό το καλό, να το μοιραστώ με τους άλλους. Είμαστε χρήσιμοι μόνο αν είμαστε ευτυχισμένοι. Και είμαστε ευτυχισμένοι μόνο αν είμαστε καλά και συντροφευόμαστε με ανθρώπους που είναι καλά. Και έτσι, μαζί, χέρι – χέρι φτιάχνουμε έναν κόσμο βιώσιμο και όμορφο.

Χανιά, 20 Μάη 2024
Νικολέτα Μπουλταδάκη

Ο καλός, ο κακός και ο άγιος – το τρίγωνο του Karpman αλλιώς

Ας ρίξουμε μια ματιά στο τρίγωνο του Karpman. Ο Karpman, εμπνευσμένος από τον Eric Berne που εφηύρε τη συναλλακτική ανάλυση και μίλησε για τα παιχνίδια που παίζουν οι άνθρωποι, ισχυρίστηκε ότι σε όλες τις στενές σχέσεις τείνουμε να έχουμε έναν από τους εξής τρεις ρόλου: Θύμα, Θύτης, Σωτήρας. Ακούγεται απλό και ξεκάθαρο. Αυτό που είναι πιο σπουδαίο είναι ότι όταν παίζουμε τον έναν ρόλο, παίζουμε ταυτόχρονα και τους άλλους δυο!

Το Θύμα είναι αυτό που υπόκειται τα χτυπήματα της μοίρας. Έχει ελάχιστη δύναμη και εξουσία και είναι έρμαιο στην ευγενή ή όχι προαίρεση του Άλλου για να είναι καλά ή όχι. Κύρια πεποίθηση είναι το «Δε Φταίω», και σημαντική φιλοδοξία είναι μια καλή θέση στον παράδεισο.

Ο Θύτης καταρχάς είναι πάντα ο Άλλος. Είναι αυτός που έχει όλη την ισχύ και εξουσία να φέρεται στον Άλλον, όπως επιθυμεί. Φαίνεται εγωπροσανατολισμένος,  ασεβής και αδιάφορος απέναντι στο συναίσθημα ή βίωμα του Άλλου. Κύρια πεποίθηση είναι το «Έχω Δίκιο» και όνειρό του οι άλλοι να γίνουν και να σκέφτονται, όπως αυτός. Read more

Αυτονομία και Συνεξάρτηση ή Μπαμπάς και Μαμά;

Αν ο πατέρας είναι αυτός που μας οριοθετεί και μας ορίζει, αυτός που παίρνει την ευθύνη μας μέχρι να μας δυναμώσει και να μας σπρώξει έξω από το σπίτι, και αν η μητέρα είναι αυτή που μας προστατεύει συναισθηματικά και μας φυλάει στην ποδιά της, γαλουχώντας μας ότι μόνο αυτή μας συμπονά πραγματικά, ίσως ο πατέρας τελικά συμβολίζει την αυτονομία και η μητέρα την συνεξάρτηση. Read more

Είναι πολύτιμο σου λέω να Σ αγαπάς

Είν’ πανάκριβο σου λέω να Σ’ αγαπάς

Εκπλήσσομαι με τη συνειδητοποίηση ότι οι άνθρωποι δεν βιώνουν Αυτοαγάπη. Κάθε φορά σοκάρομαι σαν να μου είναι άγνωστο αυτό το γεγονός, αδυνατώ να το συνηθίσω. Οι πιο πολλοί, δε, αγνοούν την έννοια, την σημασία της αυτοαγάπης. Ρωτάω : «Πώς τα πας με τον εαυτό σου; Τον αγαπάς; Τον φροντίζεις; Κάνετε καλή παρέα;». Και οι απαντήσεις που παίρνω είναι συνήθως καταφατικές, ενθουσιώδεις, θριαμβευτικές. Ταυτόχρονα, εντελώς άσχετες με την ερώτηση. Οι περισσότεροι ταυτίζουν την αυτοαγάπη με την καλοπέραση. Ή –ακόμα χειρότερα- με την επιλογή ενός τρόπου ζωής σύμφωνο με την τελευταία μόδα. Βγαίνω βόλτες, γλεντάω, ταξιδεύω., πηγαίνω γυμναστήριο, κάνω δίαιτα κέτο (ή κάτι τέτοιο, ξέρω γω, είμαι πολύ ανέμελη και κουρασμένη για να εντρυφήσω). Μη παρεξηγηθώ, όλα αυτά καλά είναι. Αυτοαγάπη δεν είναι! Read more

Πότε τελειώνει η ψυχοθεραπεία;

 

Μια συχνή και ευφάνταστη ερώτηση που καλούμαστενα απαντήσουμε ως ψυχοθεραπευτές είναι πότε τελειώνει το θεραπευτικό ταξίδι. Νομιμοποιημένη απορία για τους εργάτες ψυχοθεραπευόμενους. Πόσο σκάψιμο πιά; Πόσες αλλαγές; Πόση ενηλικίωση; Που τελειώνει αυτή η μεταμόρφωση;

Οι δάσκαλοι κάθε θεραπευτικής κατεύθυνσης έχουν ο καθένας απαντήσει βασισμένοι στη – σε κάποιες περιπτώσεις αυτοδημιούργητη- θεωρία τους.  Υπεραπλουστευμένα, για οικονομία λόγου, θα λέγαμε ότι : Read more

Το τίμημα του Σωτήρα

«Πολύ καλός, άλλα έφυγε τόσο νωρίς». Το τίμημα του Σωτήρα.

Τείνουμε να εξαδινακεύουμε ανθρώπους που στο ρόλο του Σωτήρα, του προστάτη θυσίασαν τη ζωή τους για το καλό των άλλων. Και πράγματι είναι σπουδαίο. Αν αυτοί οι άνθρωποι υπερασπίζονται μια μεγάλη ιδέα. Αν ζουν σε αυταπάρνηση για να αλλάξουν τον κόσμο.

Read more

η αυτοκτονία

Ζητήματα ζωής και θανάτου

Σάββατο μεσημέρι.. κάθομαι στον κήπο του γραφείου, έχοντας μόλις αποχαιρετήσει το τελευταίο ραντεβού της εβδομάδας. Η πλάτη μου έχει γύρει, ο αυχένας μου σαν να μη μπορεί να σηκώσει άλλο βάρος καταρρέει κι αυτός. Βρίσκομαι κουλουριασμένη στην καρέκλα μου, με μάτια βουρκωμένα. Θέλω να βγάλω μια κραυγή, μα δε ξέρω που να την απευθύνω. Στο Θεό; Σ’ έμενα; Στον κόσμο όλο;

Έζησα μια από τις πιο δύσκολες εβδομάδες επαγγελματικά. 37 ώρες δουλειά. Μεταξύ τους 3 ενεργά αυτοκτονικά «περιστατικά». Όπως και το τελευταίο άλλωστε. Και ψυχοθεραπεία έκανα, και εποπτεία έκανα και το φαγητό μου το έτρωγα, και καλό παιδί ήμουν. Στην προσωπική μου ζωή συμβαίνει το εξής: ο μεγάλος βαφτιστήρας μου, 14 χρονών είναι στην εντατική, διασωληνομένος, εξαιτίας πνευμονίας και σηπτικού σοκ. 9 μέρες σε νάρκωση, με την «κατάσταση» να κρίνεται σταθερή. Ένας άγγελος επί γης που για λίγες ώρες θα είχε πεθάνει και που η ζωή του κρέμεται από μια λεπτή κλωστή. Χωρίς να το έχει επιλέξει. Θέλει να ζήσει. Ονειρεύεται, σχεδιάζει, κοπιάζει. Read more

θλίψη, αντέχω

Οι άνθρωποι χρειάζονται κάποιον να αντέχει τον πόνο τους.

Συχνά στον εποπτικό μου ρόλο ακούω συναδέλφους να μου μεταφέρουν την αγωνία τους για το πώς να βοηθήσουν τους θεραπευόμενους τους όταν βιώνουν μεγάλο πόνο. Όχι σπάνια, πέφτουν στην παγίδα να μου περιγράφουν το περιεχόμενο της συνεδρίας και να μου εκθέτουν το ιστορικό του ανθρώπου που παρακολουθούν, δίνοντας έμφαση σε σημεία της αφήγησης που θεωρούν επιτακτική ανάγκη να γίνει μια διορθωτική αλλαγή. Ίσως οι άνθρωποι να είμαστε φτιαγμένοι με την εγγενή προδιάθεση να ψάχνουμε λύσεις. Ίσως το ίδιον του homo sapiens να έχει Λογική εξυπηρετεί αυτόν ακριβώς το σκοπό. Η λογική βοηθά την επιβίωση. Η επιβίωση είναι μια πορεία με πολλές ατραπούς. Και τα προβλήματα χρειάζονται λύσεις. Read more

ενσυναίσθηση

Ενσυναίσθηση, φροντίδα, σύνδεση στη θεραπευτική σχέση. Ευλογία και Κατάρα

Η πρώτη φάση κάθε ψυχοθεραπευτικής εργασίας, ανεξάρτητα από την εκπαίδευση που έχει λάβει ο θεραπευτής είναι η σύνδεση με τον πελάτη. Και πώς αλλιώς να γίνει, άλλωστε; Ο θεραπευόμενος έρχεται σ’ εμάς ανοίγοντας τη ψυχή του, γυμνός κι αδύναμος. Οφείλουμε να του προσφέρουμε ένα πλαίσιο που θα νιώσει ασφαλής και όχι εκτεθειμένος.

Read more

δυναστεία της χαράς

Η δυναστεία της χαράς, κι άλλες Χριστουγεννιάτικες ιστορίες

Τα Χριστούγεννα έφτασαν και μαζί τους μας κάνει επίσκεψη ο Άη Βασίλης, τα ξωτικά, οι καλικάντζαροι, οι νονοί και τα σόγια. Στολισμένα δέντρα, μυρωδιές από μελομακάρονα και κουραμπιέδες, δώρα, παιχνίδια με τράπουλες, ρεβεγιόν, αλκοόλ, ξεκούραση και κραιπάλη. Και παιδικές αναμνήσεις με γιορτινή ατμόσφαιρα, οικογενειακές τελετουργίες, διακοπές, παιχνίδια, εκπλήξεις. Νοσταλγία της ανέμελης, χαρούμενης παιδικότητας. Κι επιστροφή στην πραγματικότητα. Χριστούγεννα 2020.

Read more

συμπόνια

Η σημασία του να είσαι συμπονετικός

Ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να αγαπά. Η αγάπη, λέει ο Χιλιανός βιολόγος Humberto Maturana, είναι το βασικό στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης. Δεν είναι αρετή ούτε συναίσθημα. Είναι αυτό που έκανε τον homo sapiens να επιβιώσει. Και η ευφυΐα είναι η βιολογική συνέχεια της αγάπης, ως ικανότητα συμμετοχής και συνεργασίας για τον κοινό αγώνα.

Read more

Θυμός

Θυμός, σύγκρουση, όρια και άλλα δαιμόνια

Καταρχάς, ας πούμε τα καλά. Ως λαός, οι Έλληνες είμαστε τυχεροί που έχουμε αυτό το μεσογειακό ταμπεραμέντο, και μας επιτρέπεται πολιτισμικά η έντονη έκφραση του συναισθήματος. Αν δεν καταλαβαίνετε τι εννοώ, παρακολουθήστε μια γερμανική οσκαρική ταινία.

Είναι τύχη, λοιπόν, ότι μπορούμε να αποδεχόμαστε το θυμό μας, είναι τύχη να ξέρουμε ότι είναι φυσιολογικό συναίσθημα, είναι δράμα να συνειδητοποιούμε, όμως, ότι η δραματοποίηση του θυμού και η διοχέτευση του στους άλλους οδηγεί σε τριγμούς στις σχέσεις μας. Δράμα είναι και να μαθαίνουμε από την ψυχοσωματική ιατρική ότι η καταπίεση του δύσκολου αυτού συναισθήματος κι η εσωτερίκευσή του μετασχηματίζεται σε σωματικά συμπτώματα με αποκορύφωμα τα αυτοάνοσα νοσήματα.

Read more

συστημικό Παράδοξο

Άλλαξε με, χωρίς να με αλλάξεις

Κάποιος αποφασίζει να ξεκινήσει ψυχοθεραπεία. Άσχετα με τις αφορμές και τα αίτια που τον οδήγησαν στον θεραπευτή, υπάρχει ένα κρυφό μήνυμα πίσω από το αίτημα του. «Άλλαξέ με, χωρίς να με αλλάξεις». Με λίγα λόγια, «πάρε μου τα προβλήματα, αλλά μην με πειράξεις μη με αναγκάσεις να κοπιάσω». Οι θεραπευτές της ομάδας του Μιλάνου (Checkin, Boscollo, Pallazzoli & Prata) αποκάλεσαν αυτήν την εντολή ως Παράδοξο. Και εφηύραν ως απόκριση το Αντιπαράδοξο.

Read more

ψυχοθεραπεία

Γιατί αρρωσταίνουν οι θεραπευτές; Μια απόπειρα υπόθεσης.

Ασκώ το επάγγελμα του ψυχολόγου 20 χρόνια. Έχω δει χιλιάδες ανθρώπους, έχω αφουγκραστεί ψυχές, έχω γνωρίσει ζωές, έχω συμπορευτεί σε άγνωστα μονοπάτια και έχω συγκατασκευάσει αλλαγές. Εμείς οι θεραπευτές είμαστε ευλογημένα πλάσματα. Συνδεόμαστε διαρκώς. Οι άνθρωποι μας εμπιστεύονται τις ψυχές τους. Είμαστε μάρτυρες θαυμάτων. Ανατροφοδοτούμαστε διαρκώς. Είμαστε πάντα σε ένα εξελικτικό μονοπάτι ύπαρξης είτε το θέλουμε είτε όχι. Είμαστε απίστευτα τυχεροί.

Read more

ο φόβος της σύνδεσης

Ο φόβος της σύνδεσης είναι ισχυρότερος από την επιθυμία της

Κάνουμε τα πάντα για να μας αγαπούν. Και τι πιο ανθρώπινο; Τις εντολές …

Ο καλός, ο κακός και ο άγιος – το τρίγωνο του Karpman αλλιώς

Ας ρίξουμε μια ματιά στο τρίγωνο του Karpman. Ο Karpman, εμπνευσμένος από τον …

Αυτονομία και Συνεξάρτηση ή Μπαμπάς και Μαμά;

Αν ο πατέρας είναι αυτός που μας οριοθετεί και μας ορίζει, αυτός που …