Category: Άρθρα μας

αλγοφοβια

Στεναχωρηθείτε γιατί χανόμαστε (το φάρμακο για τη θλίψη δεν είναι το prozac)

Ποιο να είναι άραγε το μεγαλύτερο κακό που μπορεί να συμβεί σε έναν άνθρωπο; Ο θάνατος, η απώλεια, η αρρώστια, η φτώχια, η μοναξιά; Και ποιο από όλα αυτά δεν είναι μέρος του παιχνιδιού; Τι από όλα αυτά δεν είναι φυσικό κομμάτι της ζωής; Ποιος μύθος μας ταΐστηκε ότι η ζωή είναι ένα λούνα παρκ και μια βόλτα σε ένα ολάνθιστο λιβάδι; Σε ποιο σύννεφο απάνω μας ανέθρεψαν και η πτώση από αυτό μας έφερε μπροστά στη φρικαλεότητα της ζωής; Ποιος μας έταξε νόημα ύπαρξης και πότε υπογράψαμε συμβόλαιο ευτυχίας;

Read more

η υπεραπασχόληση με τον εαυτό βλάπτει σοβαρα την υγεία

Η υπεραπασχόληση με τον εαυτό βλάπτει σοβαρά την υγεία. Και τους άλλους.

Οι ερευνητές της θετικής ψυχολογίας διατείνονται ότι ο μεγαλύτερος δείκτης ευτυχίας και μακροζωίας είναι ο εθελοντισμός και οι μορφές κοινωνικής και πολιτικής δράσης στην κοινότητα. Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι ο άνθρωπος είναι από τη φύση του ον κοινωνικό. Όποιος δεν έχει κοινωνική ταυτότητα είναι φαύλος ή θεός. Ο Χριστός κήρυττε να αγαπάμε αλλήλους ως εαυτόν.  Οι Maturana και Varella υποστηρίζουν ότι η αγάπη, η συμβίωση, η συνεργασία και ο δεσμός με τους άλλους αποτελεί το βασικό ένστικτο του homo sapiens. Η επιστήμη των ανθρώπινων συστημάτων υποστηρίζει ότι η υγεία εξαρτάται από την ισορροπία ανάμεσα στον αυτόνομο και στον σχεσιακό εαυτό.

Read more

Δε φταις εσύ

Δε φταις εσύ, η φαντασία μου τα φταίει

Δε φταις εσύ, η φαντασία μου τα φταίει

Αρχίζοντας από τα βασικά, υιοθετούμε την συστημική αρχή ότι ο άνθρωπος αενάως παλεύει να ισορροπήσει τις δύο βασικές αντίρροπες δυνάμεις μέσα του, που δεν είναι άλλες από την αυτονομία και την συνεξάρτηση. Αφενός είμαστε όντα αυτοποιητικά με απίστευτους μηχανισμούς αυτοσυντήρησης και επιβίωσης και αφετέρου είμαστε φύσει όντα κοινωνικά και πολιτικά. Έχουμε ανάγκη τους άλλους. Σε επίπεδο υπερσυστημάτων, δηλαδή κοινωνικό, είναι αυταπόδεικτο και αναμφισβήτητο. Κι ενώ οι ίδιοι νόμοι διέπουν τόσο τα υποσυστήματα, όσο και τα υπερσυστήματα, όταν εξετάζουμε τον εαυτό μας ως ερωτικό σύντροφο, οι φυσικοί νόμοι αντικαθίστανται από τους νόμους των παραμυθιών.

Read more

psichotherapeia

Ψυχοθεραπεία ή ψυχονοσηλεία;

Αναρωτιέμαι πολλές φορές πόσο σχετίζεται το θεραπευτικό αίτημα κάποιου που ξεκινά ψυχοθεραπεία με το αντίστοιχο ζητούμενο του θεραπευτή. Με λίγα λόγια, ξεκινώ ψυχοθεραπεία για να επιλύσω κάποια ζητήματα εσωτερικά ή πρακτικά, στοχεύοντας στην επίλυση συγκεκριμένων αδυναμιών μου, ενώ αντίθετα ο ψυχοθεραπευτής μου ρίχνει εντελώς αλλού το φως και εντοπίζει το «πρόβλημα» σε τελείως αχαρτογράφητα νερά για μένα. Και προφανώς αυτή η μετατόπιση του προβλήματος δεν αποτελεί προσωπική διαστροφή του θεραπευτή μου, αλλά ριζωμένη πεποίθηση που προέρχεται από το θεωρητικό του υπόβαθρο, την εμπειρία και το δικό του ψυχοθεραπευτικό ταξίδι. Read more

Σεβασμός στη Μοίρα του Άλλου

Μια από τις πιο μαγικές στιγμές στο ταξίδι της αυτογνωσίας και της ζωής είναι όταν αλλάζουν οι πεποιθήσεις μας. Και είναι ακόμα πιο τρανταχτό όταν τυγχάνει να είμαστε θεραπευτές. Που αφενός έχουμε ανάγκη μια σταθερή θεωρία για να στηριζόμαστε και να πορευόμαστε και αφετέρου πάνω σε αυτή τη θεωρία πασχίζουμε να είμαστε βοηθητικοί στα ανθρώπινα δράματα.

Read more

ο φόβος της σύνδεσης

Μ’ αγαπά, δεν μ’ αγαπά – ο διπλός δεσμός στις ερωτικές σχέσεις

Ο διπλό δεσμός (double bind) είναι γνωστός στους κύκλους των ψυχοθεραπευτών ως υπόθεση για τη σχιζοφρένεια. Πράγματι, ο Gregory Bateson με τους συνεργάτες του Jackson, Haley και Weakland εξέδωσαν το άρθρο Toward a theory of schizophrenia το 1956, που εισάγει την έννοια του διπλού δεσμού για να εξηγήσει την ανάπτυξη της σχιζοφρένειας σε ένα μέλος της οικογένειας. Μια κατάσταση διπλού δεσμού εμφανίζεται όταν ένα άτομο (συχνά ένα παιδί) λαμβάνει επανειλημμένες αντικρουόμενες εντολές από το ίδιο άτομο (ας πούμε, έναν ενήλικα) με το οποίο το παιδί έχει μια σημαντική συνεχή σχέση.

Το άρθρο του Bateson και των συνεργατών του αναφέρει το ακόλουθο –διάσημο- τραγικό παράδειγμα:

Read more

οικογενειακή ομοιόσταση

Οικογενειακή ομοιόσταση – Άλλαξε, αν τολμάς

Η ομοιόσταση ως φυσικό φαινόμενο των έμβιων συστημάτων είναι η δύναμη της τάσης του συστήματος να επαναφέρεται στην πρότερή του κατάστασή. Για παράδειγμα το ανθρώπινο σώμα κινείται αυτόματα προς την προηγούμενη του υγιή κατάσταση, όταν έρχεται σε επαφή με ένα μικρόβιο ή ιό. Βάζει τα λευκά αιμοσφαίρια σε εμπόλεμη κατάσταση απομάκρυνσης του ξενιστή. Ή ένας βιότοπος, στον οποίο θα προσθέσουμε τεχνητά ένα ξένο πλάσμα, σταδιακά με το πέρασμα του χρόνου θα το αφανίσει, επιστρέφοντας στην γνώριμη του μικροοικολογία. Read more

ο φόβος της σύνδεσης

Ο φόβος της σύνδεσης είναι ισχυρότερος από την επιθυμία της

Κάνουμε τα πάντα για να μας αγαπούν. Και τι πιο ανθρώπινο; Τις εντολές που πήραμε ως παιδιά για το να είμαστε καλά παιδιά, ως ενήλικες τις μεταφράσαμε να είμαστε αξιαγάπητα παιδιά. Και θέλουμε να είμαστε αξιαγάπητα παιδιά, για να μην είμαστε μόνα παιδιά. Και το ερώτημα που προκύπτει είναι: αληθινά δεν είμαστε μόνοι; Γιατί ο μεγαλύτερός μας φόβος είναι αυτός της σύνδεσης. Του λιωσίματος μέσα στον άλλο. Τη θυσία του αυτόνομου εαυτού.

Read more

Ο καλός, ο κακός και ο άγιος – το τρίγωνο του Karpman αλλιώς

Ας ρίξουμε μια ματιά στο τρίγωνο του Karpman. Ο Karpman, εμπνευσμένος από τον Eric Berne που εφηύρε τη συναλλακτική ανάλυση και μίλησε για τα παιχνίδια που παίζουν οι άνθρωποι, ισχυρίστηκε ότι σε όλες τις στενές σχέσεις τείνουμε να έχουμε έναν από τους εξής τρεις ρόλου: Θύμα, Θύτης, Σωτήρας. Ακούγεται απλό και ξεκάθαρο. Αυτό που είναι πιο σπουδαίο είναι ότι όταν παίζουμε τον έναν ρόλο, παίζουμε ταυτόχρονα και τους άλλους δυο!

Το Θύμα είναι αυτό που υπόκειται τα χτυπήματα της μοίρας. Έχει ελάχιστη δύναμη και εξουσία και είναι έρμαιο στην ευγενή ή όχι προαίρεση του Άλλου για να είναι καλά ή όχι. Κύρια πεποίθηση είναι το «Δε Φταίω», και σημαντική φιλοδοξία είναι μια καλή θέση στον παράδεισο.

Ο Θύτης καταρχάς είναι πάντα ο Άλλος. Είναι αυτός που έχει όλη την ισχύ και εξουσία να φέρεται στον Άλλον, όπως επιθυμεί. Φαίνεται εγωπροσανατολισμένος,  ασεβής και αδιάφορος απέναντι στο συναίσθημα ή βίωμα του Άλλου. Κύρια πεποίθηση είναι το «Έχω Δίκιο» και όνειρό του οι άλλοι να γίνουν και να σκέφτονται, όπως αυτός. Read more

Αυτονομία και Συνεξάρτηση ή Μπαμπάς και Μαμά;

Αν ο πατέρας είναι αυτός που μας οριοθετεί και μας ορίζει, αυτός που παίρνει την ευθύνη μας μέχρι να μας δυναμώσει και να μας σπρώξει έξω από το σπίτι, και αν η μητέρα είναι αυτή που μας προστατεύει συναισθηματικά και μας φυλάει στην ποδιά της, γαλουχώντας μας ότι μόνο αυτή μας συμπονά πραγματικά, ίσως ο πατέρας τελικά συμβολίζει την αυτονομία και η μητέρα την συνεξάρτηση. Read more

Είναι πολύτιμο σου λέω να Σ αγαπάς

Είν’ πανάκριβο σου λέω να Σ’ αγαπάς

Εκπλήσσομαι με τη συνειδητοποίηση ότι οι άνθρωποι δεν βιώνουν Αυτοαγάπη. Κάθε φορά σοκάρομαι σαν να μου είναι άγνωστο αυτό το γεγονός, αδυνατώ να το συνηθίσω. Οι πιο πολλοί, δε, αγνοούν την έννοια, την σημασία της αυτοαγάπης. Ρωτάω : «Πώς τα πας με τον εαυτό σου; Τον αγαπάς; Τον φροντίζεις; Κάνετε καλή παρέα;». Και οι απαντήσεις που παίρνω είναι συνήθως καταφατικές, ενθουσιώδεις, θριαμβευτικές. Ταυτόχρονα, εντελώς άσχετες με την ερώτηση. Οι περισσότεροι ταυτίζουν την αυτοαγάπη με την καλοπέραση. Ή –ακόμα χειρότερα- με την επιλογή ενός τρόπου ζωής σύμφωνο με την τελευταία μόδα. Βγαίνω βόλτες, γλεντάω, ταξιδεύω., πηγαίνω γυμναστήριο, κάνω δίαιτα κέτο (ή κάτι τέτοιο, ξέρω γω, είμαι πολύ ανέμελη και κουρασμένη για να εντρυφήσω). Μη παρεξηγηθώ, όλα αυτά καλά είναι. Αυτοαγάπη δεν είναι! Read more

Πότε τελειώνει η ψυχοθεραπεία;

 

Μια συχνή και ευφάνταστη ερώτηση που καλούμαστενα απαντήσουμε ως ψυχοθεραπευτές είναι πότε τελειώνει το θεραπευτικό ταξίδι. Νομιμοποιημένη απορία για τους εργάτες ψυχοθεραπευόμενους. Πόσο σκάψιμο πιά; Πόσες αλλαγές; Πόση ενηλικίωση; Που τελειώνει αυτή η μεταμόρφωση;

Οι δάσκαλοι κάθε θεραπευτικής κατεύθυνσης έχουν ο καθένας απαντήσει βασισμένοι στη – σε κάποιες περιπτώσεις αυτοδημιούργητη- θεωρία τους.  Υπεραπλουστευμένα, για οικονομία λόγου, θα λέγαμε ότι : Read more

Το τίμημα του Σωτήρα

«Πολύ καλός, άλλα έφυγε τόσο νωρίς». Το τίμημα του Σωτήρα.

Τείνουμε να εξαδινακεύουμε ανθρώπους που στο ρόλο του Σωτήρα, του προστάτη θυσίασαν τη ζωή τους για το καλό των άλλων. Και πράγματι είναι σπουδαίο. Αν αυτοί οι άνθρωποι υπερασπίζονται μια μεγάλη ιδέα. Αν ζουν σε αυταπάρνηση για να αλλάξουν τον κόσμο.

Read more

αλγοφοβια

Στεναχωρηθείτε γιατί χανόμαστε (το φάρμακο για τη θλίψη δεν είναι το prozac)

Ποιο να είναι άραγε το μεγαλύτερο κακό που μπορεί να συμβεί σε έναν …

η υπεραπασχόληση με τον εαυτό βλάπτει σοβαρα την υγεία

Η υπεραπασχόληση με τον εαυτό βλάπτει σοβαρά την υγεία. Και τους άλλους.

Οι ερευνητές της θετικής ψυχολογίας διατείνονται ότι ο μεγαλύτερος …